Wtorek, 22 padziernika 2013, 19:24

Igrzyska post factum – Chamonix 1924

Skocznia w Chamonix w 1924 roku
Skocznia w Chamonix w 1924 roku
fot. fot. MKOl

Pierwsze plany utworzenia igrzysk olimpijskich, przeznaczonych dla zimowych dyscyplin sportowych, pojawiy si ju w 1897 roku – rok po rozegraniu premierowej edycji nowoytnych igrzysk w Atenach. Propozycja Viktora Balcka, szwedzkiego czonka Midzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, spotkaa si jednak z negatywn opini barona Pierre’a de Coubertina. Ojciec nowoytnych igrzysk uwaa, i taka impreza moe doprowadzi do rozbicia jednoci olimpijskiej, gdy konkurencje zimowe musiayby odbywa si w innym terminie i w innych miejscowociach ni sporty letnie.

Balck nie porzuci jednak idei utworzenia imprezy sportowej dla zimowych dyscyplin. Dziki jego pomocy doprowadzono do organizacji Igrzysk Nordyckich, ktrych pierwsza edycja odbya si w 1901 roku, za nastpne odbyway si, podobnie jak igrzyska olimpijskie, co cztery lata. Jako kolejny, pomys zorganizowania zimowych igrzysk olimpijskich zaproponowa w 1911 roku Eugenio Brunetta d’Usseaux. Jednak rwnie i Woch usysza gosy sprzeciwu, gwnie ze strony pastw skandynawskich, ktre uwaay tego typu zawody za zbyteczne, gdy funkcjonowa ju ich nordycki odpowiednik.

Zmiana w myleniu nastpia po zakoczeniu I wojny wiatowej, kiedy to coraz wiksz popularnoci zaczo cieszy si narciarstwo alpejskie. Austria, Francja, Szwajcaria i Wochy zaczynay coraz goniej wypowiada si na temat zimowych igrzysk. Do programu Igrzysk VII Olimpiady w Antwerpii w 1920 roku wczono hokej na lodzie i ywiarstwo figurowe (ktre swj olimpijski debiut miao jeszcze wczeniej, bo w 1908 roku w Londynie). Cztery lata wczeniej, na niedoszych igrzyskach w Berlinie zadebiutowa miay konkurencje narciarstwa klasycznego, lecz plany te pokrzyowa wybuch wojny. Temat osobnej imprezy dla sportw zimowych by szeroko omawiany w 1921 roku podczas kongresu MKOl. Za powoaniem ich do ycia opowiaday si m.in. Francja, Kanada i Szwajcaria. Zdecydowany sprzeciw wnosiy kraje skandynawskie, ktre obawiay si przede wszystkim, i konkurencje alpejskie oka si bardziej widowiskowe od ich dyscyplin klasycznych. I kiedy wydawao si, e w tej kwestii moe doj do rozamu w MKOl, swoj propozycj kompromisu wysun markiz de Polignac. Ot impreza miaa zosta rozegrana, ale z pominiciem narciarstwa alpejskiego. Samo wydarzenie, nazwane Tygodniem Sportw Zimowych, miao odbywa si w tym samym roku, co letnie igrzyska i w kraju, ktry bdzie ich gospodarzem, pod patronatem tamtejszego Narodowego Komitetu Olimpijskiego. Do pierwszej edycji miao doj w 1924 roku we Francji. Propozycja zostaa zaakceptowana, chocia Skandynawowie byli rozczarowani, i to nie oni zostali gospodarzami zawodw.

Francja do roli miasta-gospodarza Tygodnia Sportw Zimowych wyznaczya Chamonix. May alpejski kurort nie by jednak przygotowany na przyjcie tak duej liczby turystw, majcych przyby na czas rozgrywania zawodw. Z myl o przyjezdnych ustawiono dodatkowe ka w korytarzach i salach hotelowych. Proszono nawet mieszkacw o przyjmowanie widzw pod swj dach. Do pomocy wczyy si take ssiednie miejscowoci, skd w dniach rozgrywania imprezy kursoway specjalne pocigi przewoce przybyszw do Chamonix i z powrotem.

Rwnie duym problemem dla organizatorw bya pogoda. W poowie grudnia 1923 roku w Chamonix nie byo ani patka niegu. Sytuacja ta zmienia si dopiero w Wigili Boego Narodzenia, kiedy to spad ponad metr biaego puchu. Na tydzie przed rozpoczciem zawodw, intensywne opady deszczu zamieniy gwn aren zmaga – lodowisko na Stadionie Olimpijskim – w jezioro. Mrone noce doprowadziy jednak obiekt z powrotem do uytku, dziki czemu 25 stycznia odbya si na nim ceremonia otwarcia Tygodnia Sportw Zimowych. W imprezie wzio udzia niemal 300 sportowcw z 16 pastw – Austrii, Belgii, Czechosowacji, Finlandii, Francji, Kanady, Krlestwa SHS, otwy, Norwegii, Polski, Stanw Zjednoczonych, Szwajcarii, Szwecji, Wgier, Wielkiej Brytanii i Woch. Po raz pierwszy od wybuchu I wojny wiatowej, MKOl zezwoli na udzia w zawodach reprezentacjom Austrii i Wgier. Wojenne kontrybucje cay czas obejmoway natomiast Niemcy i Zwizek Radziecki, chocia ten drugi i tak nie by zainteresowany udziaem w olimpijskich zawodach.

Dla reprezentacji Polski udzia w Tygodniu Sportw Zimowych by jednoczenie debiutem w olimpijskiej rywalizacji. Biao-czerwoni mieli pojawi si ju na igrzyskach w Antwerpii w 1920 roku, ale ostatecznie nie przybyli tam z powodu trwajcej wojny polsko-bolszewickiej. Podczas ceremonii otwarcia w trakcie parady przemaszerowaa jednak polska flaga, co byo symbolem odzyskania przez nasz kraj niepodlegoci. Do Chamonix Polacy przyjechali w dziewicioosobowym skadzie. W naszej ekipie znalaza si take Elbieta Zitkiewiczowa, startujca w konkurencjach narciarstwa klasycznego. Program zawodw przewidywa jednak starty kobiece wycznie w ywiarstwie figurowym i ostatecznie Polka nie zostaa dopuszczona do udziau w konkurencjach biegowych i skokach narciarskich. Polscy sportowcy swj udzia w Chamonix rozpoczli do niefortunnie. Nasza reprezentacja spnia si na ceremoni otwarcia, przez co podczas defilady sportowcw biao-czerwon na stadion wnis dziennikarz i publicysta, Kazimierz Smogorzewski.Plakat ZIO Chamonix 1924 - fot. MKOl

W programie Tygodnia Sportw Zimowych przewidziano otwarty konkurs skokw narciarskich na skoczni Le Mont. Zawody zaplanowano na 4 lutego, czyli ostatni dzie sportowych zmaga. Zgodnie z wczesnymi zasadami, prby osigane przez zawodnikw zostaway ocenione przez trzech sdziw, ktrzy mogli wystawi not w skali od 0 do 20 pkt. z dokadnoci do jednej tysicznej punktu. Integraln czci noty byy punkty osignite za uzyskan odlego. czna nota skoczka powstawaa w wyniku urednienia ocen wszystkich jurorw konkursu. Do rywalizacji na skoczni Le Mont zgosio si pocztkowo 41 zawodnikw, ale ostatecznie na starcie pojawio si tylko 27 z nich. Z udziau zrezygnowali m.in. Henryk Mckenbrunn i Franciszek Bujak, ktry rozchorowa si w trakcie trwania francuskiej imprezy. Cae swoje reprezentacje wycofali natomiast Brytyjczycy i Wgrzy. W efekcie w premierowym konkursie skokw wystpili reprezentanci dziewiciu pastw – Czechosowacji, Finlandii, Francji, Norwegii, Polski, Stanw Zjednoczonych, Szwajcarii, Szwecji i Woch. Jedynym biao-czerwonym w tym gronie by Andrzej Krzeptowski.

Konkurs skokw, podobnie jak pozostae konkurencje narciarskie, mia sta pod znakiem dominacji Norwegw. Jako pierwszy w zawodach swj skok odda Einar Landvik. Norweg wyldowa na 42 metrze. Chwil pniej jego rodak, startujcy jako trzeci, Jacob Tullin Thams poszybowa siedem metrw dalej. By to najduszy skok pierwszej serii, gdy tak sam odlego uzyska jedynie inny z Norwegw, reprezentujcy Stany Zjednoczone, Anders Haugen. Andrzej Krzeptowski po prbie na 33 metr zajmowa na pmetku 21. pozycj w gronie 27 startujcych. Prowadzi Thams przed rodakiem Narve Bonn (47,5 m), Haugenem i kolejnym Norwegiem, bdcym gwiazd Tygodnia Sportw Zimowych, Thorleifem Haugiem (44 m).

W drugiej rundzie zawodnicy startowali w identycznej kolejnoci jak w poprzedniej serii. Jako pierwszy z grona walczcych o medale, na grze skoczni pojawi si liderujcy Jacob Tullin Thams. Zawodnik z Oslo ponownie uzyska 49 metrw. Jeszcze metr dalej, ale w gorszym stylu, poszybowa Anders Haugen. Wydawao si, i reprezentant USA tym lotem zapewni sobie podium, gdy znajdujcy si po pierwszej kolejce tu za nim Thorleif Haug tym razem ldowa zaledwie na odlegoci 44,5 metra. Jako ostatni z pretendentw do medali skoczy Narve Bonna. Norweg wyrwna osignicie Thamsa, dolatujc do 49 metra. Po zakoczeniu rundy zarwno zawodnicy jak i kibice oczekiwali na ogoszenie wynikw przez trjk sdziowsk. Zgodnie z oczekiwaniami, zoty medal zawis na szyi Thamsa. Niespodziank by jednak brak medalu dla Haugena. Sdziowie wyjtkowo surowo potraktowali styl lotu i ldowania Amerykanina i pomimo dalekich skokw, znalaz si on tu za podium. Druga i trzecia lokata przypada pozostaym Norwegom – Bonnie i Haugowi. Andrzej Krzeptowski, ktry w drugiej serii skoczy na odlego 32 metrw, utrzyma zajmowan po pierwszej kolejce 21. lokat.

 Zawodnik w locie - fot. olympic.org

Po ogoszeniu wynikw, specjalnie dla zgromadzonej publicznoci, skoczkowie urzdzili pokazowe zawody. Z duszego rozbiegu zawodnicy uzyskiwali o wiele lepsze odlegoci, ni podczas konkursu gwnego. Najdalej poszybowa, bdcy w blasku wygranej, Jacob Tullin Thams, ktry dolecia do 58,5 metra.

Wydawa by si mogo, e w taki sposb zakoczya si historia konkursu skokw narciarskich w ramach Tygodnia Sportw Zimowych w Chamonix. Nic bardziej mylnego. W latach 60. XX wieku, Thoralf Stroemstad, ktry z Francji przywiz dwa srebrne medale z kombinacji norweskiej i biegu na 50 kilometrw, przeglda oficjalne wyniki zawodw. Zaintrygoway go szczeglnie noty, jakie otrzymali za swoje skoki Haug i Haugen oraz wyprowadzona z nich rednia. Ze swoimi spostrzeeniami podzieli si z historykiem sportowym, Jacobem Vaage. Zdaniem byego reprezentanta Norwegii, czna nota jego rodaka bya zawyona i brzowy medal powinien w rzeczywistoci przypa reprezentantowi Stanw Zjednoczonych.

Noty sdziowskie T. Hauga i A. Haugena podczas konkursu w Chamonix

Zawodnik \ Sdzia

L. Hysing-Olsen

(NOR)

J. Stengl

(TCH)

R. Touchon

(FRA)

NOTA

3. T. Haug (NOR)

17,750

17,625

17,500

17,875

18,000

18,125

18,000

4. A. Haugen (USA)

18,250

17,000

18,250

17,500

18,500

18,000

17,917

Pewnego smaczku dodaje fakt, i kiedy Stroemstad zdobywa w Chamonix swoje srebrne medale, zawsze lepszy od niego okazywa si… Haug. Ostatecznie bd zosta wykryty i zgoszony do MKOl. W efekcie w 1974 roku, czyli p wieku po rozegraniu konkursu, wyniki zostay skorygowane. Podczas specjalnej uroczystoci w Oslo, 83-letni wwczas Anders Haugen odebra swj zasuony brzowy medal z rk crki Thorleifa Hauga. Jej ojciec nigdy nie dowiedzia si o bdzie sdziowskim. Zmar w 1934 roku na zapalenie puc.

I Zimowe Igrzyska Olimpijskie (Tydzie Sportw Zimowych) Chamonix 1924 – konkurs skokw narciarskich:

Chamonix, skocznia Le Mont K-50, 4 lutego 1924:

1. Jacob Tullin Thams (Norwegia) - 18,960 pkt. (49,0/49,0 m)

2. Narve Bonna (Norwegia) - 18,689 pkt. (47,5/49,0 m)

3. Anders Haugen (Stany Zjednoczone) - 17,917 pkt. (49,0/50,0 m)

4. Thorleif Haug (Norwegia) - 17,813 pkt. (44,0/44,5 m)

5. Einar Landvik (Norwegia) - 17,522 pkt. (42,0/44,5 m)

6. Axel-Herman Nilsson (Szwecja) - 17,147 pkt. (42,5/44,0 m)

7. Menotti Jakobsson (Szwecja) - 17,083 pkt. (43,0/42,0 m)

8. Alexandre Girard-Bille (Szwajcaria) - 16,793 pkt. (40,5/41,5 m)

9. Nils Lindh (Szwecja) - 16,738 pkt. (41,0/41,5 m)

10. Frantisek Wende (Czechosowacja) - 16,480 pkt. (40,5/44,0 m)

21. Andrzej Krzeptowski I (Polska) 12,458 pkt. (33,0/32,0 m)

Swj drugi olimpijski medal Jacob Tullin Thams wywalczy dwanacie lat pniej na… letnich igrzyskach w Berlinie. Na pocztku lat 30. XX wieku Norweg zakoczy narciarsk karier i rozpocz now – eglarsk. To wanie w eglarskiej klasie 8mR Thams wywalczy w Niemczech olimpijskie srebro.

Prawdziw gwiazd Tygodnia Sportw Zimowych by jednak Thorleif Haug. Reprezentant Norwegii zdominowa rywalizacj w narciarstwie klasycznym. Okaza si najlepszy w obu konkurencjach biegowych – na 18 i 50 kilometrw. Dodatkowo wywalczy trzeci zoty krek w zmaganiach dwuboistw. Do peni szczcia zabrako Haugowi jedynie medalu w konkursie skokw, ktrego oficjalnym wacicielem by przez pidziesit lat.

Zawody w Chamonix miay take bohatera na lodowej tafli. Fiski panczenista Clas Thunberg a piciokrotnie stawa na podium. W jego dorobku znalazy si trzy zote (bieg na 1500 m, 5000 m i wielobj), jeden srebrny (10 000 m) i jeden brzowy medal (500 m). Pochodzcy z Helsinek zawodnik nie zdoa jednak zapisa si w historii jako pierwszy mistrz olimpijski na zimowych igrzyskach. Inaugurujcy sportow rywalizacj we francuskich Alpach, bieg na 500 metrw zakoczy si wygran Amerykanina Charlesa Jewtrawa.

Nie lada kopot ze znalezieniem druyny amatorskiej w hokeju na lodzie miaa reprezentacja Kanady. Barw swojego kraju bronili ostatecznie hokeici Toronto Granite. We wszystkich szeciu spotkaniach Kanadyjczycy strzelili 132 gole, tracc zaledwie trzy. Decydujcemu o zotym medalu spotkaniu ze Stanami Zjednoczonymi, zakoczonego wynikiem 6:1, towarzyszya najwiksza liczba widzw podczas caego Tygodnia Sportw Zimowych. Z powodu braku wolnych miejsc na trybunach, niektrzy kibice spogldali na lodowisko z dachw i szczytw kominw pobliskich domw i budynkw.

W jedynej kobiecej konkurencji w Chamonix, jak byy zawody solistek w ywiarstwie figurowym zwyciya Austriaczka Herma Plank-Szabo. Rwnie gono byo o ostatniej ywiarce, Sonji Henie. Norweka wystartowaa we Francji majc 11 lat, 9 miesicy i 21 dni i jest do tej pory najmodsz uczestniczk w historii igrzysk olimpijskich. U mczyzn zoty medal z Antwerpii obroni Szwed Gillis Grafstroem.

W Chamonix zotym medalem uhonorowano czonkw wyprawy, ktra w 1922 roku chciaa zdoby najwiksz gr wiata – Mount Everest. Brytyjska ekspedycja po wykonaniu trzech nieudanych atakw wejcia na szczyt, podja decyzj o wycofaniu si. Do sukcesu zabrako im niecaych 500 metrw. Medal odebra szef misji, Edward Lisle Strutt, ktry obieca wniesienie zotego krka na sam szczyt Mount Everestu. Obietnica zostaa speniona dopiero w 2012 roku, kiedy to medal zabra ze sob na gr Kenton Cool. Olimpijski krek himalaista otrzyma od wnuka jednego z czonkw zaogi Strutta – Arthura Wakefielda.

Reprezentacja Polski odegraa w Chamonix role drugo, a nawet trzecioplanowe. Naszym najlepszym rezultatem bya 8. pozycja Leona Jucewicza w ywiarskim wieloboju. Najwaniejszy by jednak sam udzia polskich sportowcw w tej wiatowej imprezie, ktry przypomina o odrodzeniu si po czasach rozbiorw pastwa polskiego.

cznie rozegrano 16 konkurencji w omiu dyscyplinach sportowych – biegach narciarskich, bobslejach, curlingu, hokeju na lodzie, kombinacji norweskiej, ywiarstwie figurowym, ywiarstwie szybkim i skokach narciarskich. Miano dyscypliny pokazowej otrzyma patrol wojskowy, bdcy prekursorem wspczesnego biathlonu. Pocztkowo status konkurencji pokazowej mia take curling, jednak w 2006 roku MKOl ogosi go penoprawn dyscyplin olimpijsk w Chamonix, przez co pomiertnie uznano zawodnikw za medalistw olimpijskich.

Klasyfikacj medalow Tygodnia Sportw Zimowych wygrali Norwegowie. Ich reprezentanci wywalczyli 17 krkw – 4 zote, 7 srebrnych i 6 brzowych. W sumie medalami nagrodzono zawodnikw dziesiciu z szesnastu startujcych pastw.

Sportowa impreza w Chamonix okazaa si wielkim sukcesem. W 1925 roku w Pradze ogoszono kontynuacj zimowych zmaga w latach rozgrywania igrzysk, lecz MKOl wci nie podejmowa decyzji o utworzeniu zimowej wersji swoich zawodw. Tym wiksze zdziwienie zapanowao w szeregach jej czonkw, kiedy w marcu 1926 roku usyszeli oni o decyzji Midzynarodowej Federacji Narciarskiej. FIS postanowio przemianowa rozegrany dwa lata wczeniej Tydzie Sportw Zimowych na Midzynarodowe Olimpijskie Zawody Zimowe. Wywoao to prawdziwe poruszenie we wadzach MKOl, ktre kilka miesicy pniej, podczas sesji w Lizbonie uznay zmagania w Chamonix za I Zimowe Igrzyska Olimpijskie. Organizacj II ZIO w 1928 roku przyznano Holandii, ktra w tym samym roku – w Amsterdamie – miaa goci letnie igrzyska. Ale to ju inna historia.

Medal ZIO Chamonix 1924 - fot. MKOl

Adam Bucholz, rdo: Informacja wasna
ogldalno: (7464) ilo komentarzy: (3)

Dyskusja do wiadomoci

PROSTY ZAGNIEDONY
Prosto z P w Planicy
Puchar
wiata
Puchar
Kontyn.
FIS
Cup
P
Pa
PK
Pa
FIS
Cup Pa
Najbliszy konkurs:
Planica HS225
24.03.2017
godz. 15:00
Pitek, godz. 14:50
Pitek, godz. 14:45
Aktualna klasyfikacja Pucharu wiata:
Lp.ZawodnikKrajPunkty
1.KRAFT StefanAustria1465
2.STOCH KamilPolska1434
3.TANDE Daniel AndreNorwegia1181
4.WELLINGER AndreasNiemcy1001
5.KOT MaciejPolska945
11.YA PiotrPolska574
18.KUBACKI DawidPolska321
31.ZIOBRO JanPolska119
32.HULA StefanPolska110
61.ZNISZCZO AleksanderPolska9
65.MURAKA KlemensPolska4
Pena klasyfikacja..»
Najbliszy konkurs:
HS
01.01.1970
godz. 01:00
Aktualna klasyfikacja PK Pa:
Lp.ZawodnikKrajPunkty
1.PAGNIER JosephineFrancja200
2.GOERLICH LuisaNiemcy160
3.HESSLER PaulineNiemcy110
4.MAIR SophieAustria95
5.ERNST GianinaNiemcy80
19.TWARDOSZ AnnaPolska23
Pena klasyfikacja..»
Najbliszy konkurs:
HS
01.01.1970
godz. 01:00
Aktualna klasyfikacja:
Lp.ZawodnikKrajPunkty
1.HARALAMBIE DanielaRumunia485
2.RAJDA KingaPolska334
3.TRAMBITAS Andreea DianaRumunia279
4.KRAUS HenrietteNiemcy232
5.BARANCEWA AleksandraRosja216
15.TWARDOSZ AnnaPolska153
40.KARPIEL KamilaPolska66
41.PAASZ MagdalenaPolska64
46.SZWAB JoannaPolska58
87.KIL JoannaPolska16
Pena klasyfikacja..»
Kroppa
2000-2017 skijumping.pl
Wszelkie prawa zastrzeone.
Poltyka cookies
Skijumping.pl