roda, 19 marca 2014, 23:06

Pojedynek na mamucie

Planica 1935
Planica 1935
fot. fot. materiay archiwalne

Skoki nie zawsze wyglday tak, jak dzi. Od czasw, gdy w drugiej poowie XIX wieku zaczto w Norwegii organizowa konkursy skokw, dyscyplina przesza olbrzymi ewolucj. Historia, ktr chc opowiedzie, zdarzya si w 1935 roku. Warto j przeczyta rwnie po to, by zobaczy jak bardzo wczesne skoki rniy si od wspczesnych.



W roku 1934 w Planicy oddana zostaa do uytku Bloudkova Velikanka - najwiksza wwczas skocznia na wiecie, nazwana od razu skoczni mamuci. Jej konstruktorem by inynier Stanko Bloudek a "Velikanka" to po sowesku "olbrzymka". To na tej skoczni wanie odbdzie si tegoroczny fina Pucharu wiata, gdy zbudowana w 1969 roku Letalnica, nastpczyni Velikanki jest wci w przebudowie. W marcu 1934 Velikanka bya uznawana za mamuta, jej punkt konstrukcyjny wynosi 85 metrw i od razu na inauguracj Norweg Birger Ruud pobi rekord wiata skaczc 92 metry. Rok pniej odby si na niej arcyciekawy pojedynek midzy Stanisawem Marusarzem a Norwegiem Reidarem Andersenem.

Zawody w Planicy zapowiaday si bardzo ciekawie, najwiksza skocznia wiata, swj udzia zapowiedzieli czoowi zawodnicy. Stanisaw Marusarz tej zimy zaj czwarte miejsce na zawodach FIS w Szczyrbskim Jeziorze (dzi klasyfikowanych jako Mistrzostwa wiata), ale skaka wtedy najdalej, przegra z trzema Norwegami notami za styl. Od zwycizcy - Birgera Ruuda by w sumie lepszy o 4,5 metra! W dodatku ju w pierwszym skoku zama czubek narty, ktr zreszt Ruud sklei mu leukoplastem. W Planicy Marusarz chcia wzi odwet na Norwegach. Prcz Ruuda, mia niewyrwnane rachunki z Andersenem, ktry tej zimy wygra otwarte Mistrzostwa Polski na Wielkiej Krokwi.

Niestety - nie dane mu byo dokona tego podczas konkursu. Norwegowie przybyli do Planicy w bardzo mocnym skadzie - by oczywicie mistrz wiata Birger Ruud, jego brat Sigmund, by Andersen oraz nieoficjalny rekordzista dugoci skoku Uhland, ktry na skoczni w Ponte di Legno skoczy 101 metrw, ale z upadkiem. Organizatorzy bardzo liczyli, e podczas zawodw zostanie wreszcie przeamana owa magiczna granica 100 metrw.

Jednak ku zaskoczeniu wszystkich w dniu konkursu Norwegowie wycofali si z udziau! Stanisaw Marusarz w swoich pamitnikach czy t decyzj z faktem, e w trakcie trzydniowych treningw regularnie przeskakiwa Norwegw. Tymczasem dla Norweskiego Zwizku Narciarskiego poraka z Polakiem na tak wielkiej skoczni byaby bolesn prestiow porak. "Byem w doskonaej formie. Dystansowaem wszystkich skoczkw o najmniej 2-3 m. Norwegowie byli tym bardzo zmartwieni. Codziennie mieli telefon z Oslo i jak twierdzono zdawali Zwizkowi szczegowe raporty z przebiegu treningw. Syszaem, jak Reidar Andersen krzycza z uniesieniem kilkakrotnie do suchawki - "Marusar". (...) Wrd skoczkw zagranicznych krya pogoska, e (...) Norweski Zwizek Narciarski zabroni zawodnikom skakania w obawie... abym ich nie pokona. (...) Czy rzeczywicie mona byo kojarzy rozmow telefoniczn Norwega z pogosk?"

Oficjalnym powodem wycofania si z konkursu by zakaz skakania na mamucich skoczniach. A przecie rok wczeniej Norwegowie na Velikance skakali. Niemniej 17 marca 1935 nie wystpili. Wygra Marusarz przed Antoninem Bartonem z Czechosowacji i Szwajcarem Marcelem Reymondem - Mistrzem wiata z 1933 roku. Marusarz skoczy w drugim skoku 87,5 metra. Tymczasem natychmiast po zakoczeniu konkursu staa si rzecz niezwyka. Wszystkich szeciu Norwegw zgosio ch pobicia rekordu wiata. Organizatorzy si zgodzili, Reidar Andersen skoczy 91 metrw. Ambitny Marusarz nie mg tego cierpie. Mimo zmczenia po trzech skokach (o wycigach na skoczniach nikt wtedy nie sysza), uda si na rozbieg. Wynik? 93 metry! Polak przeskoczy Andersena o dwa metry i o metr pobi zeszoroczny rekord wiata Birgera Ruuda!

Tego oczywicie nie mg zaakceptowa Norweg. Natychmiast ruszy na gr. "Bardzo zmczony podreptaem powoli za nim. A nu trzeba bdzie jeszcze raz skaka. Dochodziem wanie do progu, gdy powietrze nagle przeszy (...) "najelegantszy skoczek wiata" - Reidar Andersen. (...) Po chwili z megafonw spyn podniecony gos speakera: - Reidar Andersen skoczy 94 metry."

Norweg przeskoczy Polaka o metr. Marusarz by zdeterminowany, by rozstrzygn pojedynek na swoj korzy. Publiczno skandowaa w uniesieniu nazwiska obu skoczkw, ktrzy tworzyli na ich oczach tak pasjonujce widowisko. Przy progu skoczni Polak zatrzyma si i usypa na samej krawdzi dodatkowy proek ze niegu, tak zwany "prg loopingowy". W tamtych czasach takie rzeczy byy codziennoci, cho oczywicie nie w trakcie oficjalnych konkursw. "Wychodziem na wie rozbiegow z mocnym postanowieniem przekroczenia zakltej granicy - stu metrw! (...) Sprawdziem wizania. Starter niecierpliwym gestem opuszcza ju kilkakrotnie chorgiewk w d. Tor wolny. (...) Jazda! W szalonym tempie sunem po rynnie rozbiegu. Lecz co to? Nie byo "mojego" progu. Kto go usun? Troch mnie to zaszokowao. Dobrze, e w por zauwayem, gdy bybym si wybi znacznie bardziej do przodu (...) A to grozio (...) przejciem na gow, co na tej skoczni byo szczeglnie niebezpieczne. (Potem si dowiedziaem, e prg usunli Norwegowie. Byo to moim zdaniem zachowanie niesportowe. Mogli mnie przynajmniej uprzedzi.) Odbiem si normalnie i wyldowaem pewnie na zeskoku, odczuwajc lekki wstrzs. Napicie mini brzucha byo tak wielkie, e (...) puciy guziki u spodni a sztyft w sprzczce od paska przerwa dwie dziurki. (...) - Po chwili speaker ogosi: - Stanisaw Marusarz skoczy 96 m! Jest to najduszy ustany skok wiata! Na te sowa entuzjazm publicznoci zmieni si w jeden potny, dugo niemilkncy huragan braw i okrzykw.

Andersen jednak nie odpuci. Po raz trzeci uda si dzi na gr skoczni, by znw zmierzy si z rekordem wiata. "Jest! Ronie w oczach. Spokojny czysty lot. Bez jakichkolwiek nerwowych odruchw. Lekko zachwiane ldowanie. 99 metrw! Chciaem dalej walczy, ale organizm odmawia posuszestwa. Pi forsownych skokw oddanych w atmosferze znacznego napicia nerww i piciokrotne podchodzenie na rozbieg zrobiy swoje. Byem tak zmczony, e gdybym teraz skoczy, zwalibym si nieuchronnie progu w mamuci przepa. Daem za wygran."

Marusarz przegra pojedynek z Andersenem, ale trzeba pamita, e odda tego dnia o dwa skoki wicej. W dodatku w Planicy skaka kontuzjowany. Do Jugosawii przyjecha prosto ze szwajcarskiego Muerre, gdzie podczas treningu do konkurencji alpejskich wpad na przydron barier amic jedn z kostek rdstopia. Wygra oficjalny konkurs i zapisa si niemiertelnymi zgoskami w historii skokw narciarskich. Oprcz pucharu za zwycistwo w konkursie otrzyma rwnie puchar za pobicie rekordu wiata i najadniejszy skok dnia.

A 100 metrw? 100 metrw musiao poczeka. Rok pniej, 15 marca 1936 roku Sepp Bradl skoczy na Velikance 101,5 metra i jako pierwszy skoczek w historii osign dystans, o ktrym marzyli Marusarz i Andersen. Jednak ich pojedynek przeszed do historii.

Dzi Velikanka to ju zupenie inna skocznia. Ale gdy bdziemy oglda w telewizji bj Kamila Stocha o Krysztaow Kul, warto wspomnie Stanisawa Marusarza i jego niesamowity pojedynek z Reidarem Andersenem.

Zdjcie 1 - Planica, Bloudkova Velikanka, 1935
Zdjcie 2 - Reidar Andersen
Zdjcie 3 - Stanisaw Marusarz i Bronisaw Czech (w opisywanym konkursie zaj pite miejsce)
Wszystkie zdjcia pochodz ze zbiorw Muzeum Tatrzaskiego

Wszystkie cytaty pochodz z ksiki "Na skoczniach wiata", Stanisaw Marusarz, Wydawnictwo Literacki Krakw, 1955


Marcin Hetna, rdo: Informacja wasna
ogldalno: (11252) ilo komentarzy: (1)

Dyskusja do wiadomoci

PROSTY ZAGNIEDONY
Letnia
Grand Prix
Letni
CoC
FIS
Cup
LGP
Pa
LPK
Pa
FIS
Cup Pa
Najbliszy konkurs:
Hinterzarten HS108
29.07.2017
godz. 20:30
Sobota, godz. 20:30
Aktualna klasyfikacja Letniego Grand Prix:
Lp.ZawodnikKrajPunkty
1.KUBACKI DawidPolska100
2.KOT MaciejPolska80
3.GEIGER KarlNiemcy60
4.TANDE Daniel AndreNorwegia50
5.HULA StefanPolska45
13.YA PiotrPolska20
29.WOLNY JakubPolska2
Pena klasyfikacja..»
Najbliszy konkurs:
Kuopio HS127
12.08.2017
Aktualna klasyfikacja:
Lp.ZawodnikKrajPunkty
1.WAGNER LukasNiemcy120
2.ZAJC TimiSlowenia118
3.TOLLINGER EliasAustria116
4.CECON FedericoWlochy102
5.LACKNER ThomasAustria95
11.KANTYKA PrzemysawPolska54
13.CZY BartoszPolska44
16.WSEK PawePolska32
23.BIELA StanisawPolska15
38.JUROSZEK KacperPolska1
Pena klasyfikacja..»
Najbliszy konkurs:
Oberwiesenthal HS106
18.08.2017
godz. 19:00
Aktualna klasyfikacja PK Pa:
Lp.ZawodnikKrajPunkty
1.PAGNIER JosephineFrancja200
2.GOERLICH LuisaNiemcy160
3.HESSLER PaulineNiemcy110
4.MAIR SophieAustria95
5.ERNST GianinaNiemcy80
19.TWARDOSZ AnnaPolska23
Pena klasyfikacja..»
Najbliszy konkurs:
Kandersteg HS106
16.09.2017
Aktualna klasyfikacja:
Lp.ZawodnikKrajPunkty
1.KRIZNAR NikaSlowenia200
2.SEYFARTH JulianeNiemcy130
3.GOERLICH LuisaNiemcy125
4.HARALAMBIE DanielaRumunia120
5.MAIR SophieAustria86
6.KARPIEL KamilaPolska77
10.TWARDOSZ AnnaPolska51
14.RAJDA KingaPolska35
27.KIL JoannaPolska8
Pena klasyfikacja..»
Kroppa
2000-2017 skijumping.pl
Wszelkie prawa zastrzeone.
Poltyka cookies
Skijumping.pl