Czwartek, 19 padziernika 2006, 23:28

Przewodnik po polskich skoczniach 2006

[strona=1]
Przed rokiem na amach skijumping.pl opublikowany zosta "Internetowy przewodnik po skoczniach narciarskich w Polsce". Od tego czasu cz informacji nieco zdezaktualizowaa si, powstay nowe skocznie, inne poddane zostay modernizacjom, dotarem do nowych danych na temat rnych obiektw. Wszystkie te czynniki sprawiy, i postanowiem napisa niniejsze opracowanie, ktre jest ulepszon i zaktualizowan wersj ubiegorocznego.

Pierwszym "skoczkom narciarskim", najczciej ludziom chccym popisa si swoj odwag i umiejtnociami, do oddania skokw suyy najczciej dachy okolicznych domw czy innych budynkw tudzie due hady niegu. Nastpnie zaczto wykorzystywa naturalne wzniesienia, wzgrza, pagrki, gry, ktre s niejako ze swej natury doskonale przygotowanym miejscem na wybudowanie skoczni narciarskiej. Natura staa po stronie pionierw skokw. Ich popisy nie byy jednak w aden sposb skoordynowane. Problem stworzenia i opisania bardziej profesjonalnej skoczni podj jako pierwszy niemiecki trener Sepp Bildstein. Bdc mionikiem skokw narciarskich, bazujc na wasnych dowiadczeniach i obserwujc rozwj skokw narciarskich wyrysowa w detalach elementy obiektu do skakania. Taki by pocztek skoczni narciarskich, ktre, jak wiadomo, powstaway najpierw w Norwegii, a nastpnie wraz z dynamicznym rozwojem dyscypliny w wielu krajach Europy i nie tylko. W Polsce zaczy si pojawia w pierwszej dekadzie ubiegego stulecia. Wdrwk w czasie i przestrzeni ladami naszych skoczni narciarskich rozpoczniemy od Lwowa, gdzie polskie skoki narciarskie maj swe rda.

Skocznie we Lwowie


Badajc pocztki polskich skokw narciarskich i szukajc ladw pierwszych skoczni powstaych na polskich ziemiach, oczy swe kierowa naley nie na Zakopane, lecz na odlegy o 400 kilometrw na wschd, ukraiski dzi Lww. W pooonym w jego okolicach Sawsku na pocztku 1908 roku stana pierwsza skocznia. By to obiekt amatorski i nietrway, ale na nim wanie odby si historyczny, pierwszy konkurs skokw na ziemiach polskich. Zawody zostay rozegrane 19 stycznia 1908 roku, a ich zwycizc zosta zawodnik miejscowego klubu, "Czarni Lww", Leszek Pawowski. W 1910 roku we Lwowie zbudowano profesjonaln skoczni z prawdziwego zdarzenia. Skakali na niej pionierzy skokw w Polsce, Lwowiacy: Pawowski, Bobkowski, Kawecki, Koenig, Dutkiewicz czy Jarzyna, ktry jako pierwszy Polak odnis midzynarodowy sukces, w austriackim Raxie w 1913 r1

Skocznie narciarskie w Tatrach i na Podhalu


W 1910 roku, niedugo po powstaniu skoczni we Lwowie, zbudowana zostaa w Zakopanem, staraniem Tatrzaskiego Towarzystwa Narciarzy, skocznia na Kalatwkach, na ktrej osigano odlegoci do 14 metrw. W latach 1913 i 1917 na Kalatwkach wybudowano dwa nastpne obiekty, byy one jednak nietrwae. W 1920 roku na terenowej skoczni zbudowanej ze niegu na stokach Antawki rozegrano pierwsze oficjalne Mistrzostwa Polski. W Zakopanem stale brakowao jednak skoczni na ktrej mona by osiga dusze odlegoci. Klubem, ktry podj si prby budowy takiego obiektu, bya SN PTT. 8 marca 1920 roku dokonano oficjalnego otwarcia skoczni narciarskiej pooonej w dolinie Jaworzynki, na ktrej rok pniej rozegrano II Mistrzostwa Polski. Obiekt podlega staym modernizacjom, korzystano z fachowej pomocy zaproszonego do polski, wspomnianego wczeniej, trenera Bildsteina. W 1923 roku Aleksander Rozmus jako pierwszy Polak przekroczy granic 30 metrw, skaczc na jaworzyskim obiekcie dokadnie 30,5 m. Zawody na tej skoczni na trwae weszy do kalendarza imprez narciarskich w Zakopanem. Nie naleaa ona jednak do najbezpieczniejszych, o czym wiadczy moe fakt, i w 1926 roku podczas konkursu zorganizowanego przez Oddzia Narciarski "Sokoa" w Zakopanem, a 70 procent skokw zakoczyo si upadkiem!2



1W. Szatkowski, Od Marusarza do Maysza, Zakopane 2004, s.23.
2W. Szatkowski, Od Marusarza do Maysza, Zakopane 2004, s.26.
[strona=2]
Najduszy skok w historii Jaworzynki odda 7 marca 1926 roku Czechosowak Franciszek Wende, ktry osign odlego 36 m. Najdalej z Polakw poszybowa tu Stanisaw Gsienica-Sieczka (34 metry, luty 1926 r.). Zbiegiem czasu skocznia nie speniaa ju takiej roli, jak w latach wczeniejszych, czciej konkursy zaczto rozgrywa na Krokwi, ktra pozwalaa na osiganie dalszych odlegoci. Ostatni oficjalny konkurs odby si tu w 1928 roku, a dwa lata pniej skocznia zostaa rozebrana.

"Stoi w lesie pikna i wysmuka - jak dziewica" - W ten sposb o Wielkiej Krokwi pisa w swej ksice jeden z najwybitniejszych polskich narciarzy wszechczasw, Stanisaw Marusarz. Skocznia ta uwaana jest powszechnie za jeden z najpikniejszych naturalnych obiektw tego typu na wiecie. Jak doszo do jej powstania? Jaworzyska skocznia nie nadaa za szybkim rozwojem dyscypliny. W 1923 roku zakopiaskie towarzystwo Park sportowy" zdecydowao o koniecznoci wybudowania nowego obiektu do skakania, na ktrym moliwe staoby si osiganie budzcych respekt odlegoci. Jak pomylano tak uczyniono i wkrtce potem pen par ruszyy prace na pnocnym stoku szczytu Krokiew. Teren zosta wydzierawiony na okres 50 lat na bardzo korzystnych warunkach od hrabiego Wadysawa Zamoyskiego. Autorem planu oglnego skoczni by Karol Stryjeski, natomiast technicznego Szwed Sellstroem. Budowa nie przebiegaa zgodnie z harmonogamem ze wzgldu na trudnoci finansowe organizatorw. Swj udzia przy pracach miao take wojsko. W styczniu 1925 roku cao bya ju gotowa. Krokiew (nie nazywana jeszcze wtedy "Wielk Krokwi" lecz po prostu Krokwi) bya skoczni o rozbiegu dugoci 78m, zeskoku dugoci 114 m. oraz nachyleniu progu 38 st. Oficjalne otwarcie nowego obiektu poczone z konkursem skokw miao miejsce w marcu. Pierwszym, historycznym zwycizc i rekordzist Wielkiej Krokwi zosta Stanisaw Gsienica- Sieczka (30; 36m). Kolejny konkurs to rozegrane 16 i 17 stycznia 1926 roku Mistrzostwa Zakopanego. Zwycizc zawodw zosta norweski trener Wilhelm Stolpe. Kilka dni pniej po raz pierwszy na zakopiaskiej skoczni przekroczono 40 metrw, a dokona tego Tadeusz Zaydel (40,5 m.). Pod koniec lat 20 - tych Wielka Krokiew przesza kapitaln modernizacj, zmieniono nieco rozbieg, zeskok (na ktrym wybudowano trybuny), profil skoczni, postawiono te lo sdziowsk. Miao to zwizek z zaplanowanymi na 1929 roku Mistrzostwami wiata w narciarstwie klasycznym. Konkurs skokw wygrali wtedy Norwegowie - Sigmund Ruud przed Kristianem Johanssonem i Hansem Kleppenem. Pod Wielk Krokiew przybyo 10 000 kibicw. Skoczkowie rywalizowali w temperaturze -30 s. 10 lat pniej podczas kolejnych Mistrzostwa wiata w Zakopanem wygra Austriak Josef Bradl (wtedy skaka ju w barwach Niemiec Hitlerowskich, gdy miao to miejsce ju po "Anschlusie" Austrii, co wida na zaczonym zdjciu) przed Birgerem Ruudem i innym Norwegiem Arnholdem Kongsgaardem. Najlepszy polski skoczek przed wojn, Stanisaw Marusarz., ktrego imi jeszcze za ycia nadano Wielkiej Krokwi (1989), zaj pite miejsce. W latach 30-tych Krokiew bya jedn z najnowoczeniejszych skoczni w Europie (skoki do 80 m), wiksz od skoczni olimpijskiej w Ga-Pa, Lahti i Holmenkollen, a stadion narciarski PZN pod skoczni take nalea do najbardziej okazaych, i umoliwia z powodzeniem rozegranie zawodw w biegach, kombinacji norweskiej i skokach.3 Po raz trzeci M zorganizowao Zakopane w 1962 r. Mistrzostwa te byy pierwszymi, na ktrych rozegrano dwa konkursy - na redniej skoczni (K - 70) i duej (K - 90 ). Na redniej Krokwi wygra Norweg Toralf Engan przed Polakiem Antonim aciakiem i Niemcem Helmutem Recknaglem. Na duej zwyciy mistrz olimijski ze Sqaw Valley - Recknagel. Pobity zosta wwczas rekord frekwencji na trybunach z 1939 r. Tym razem zmagania skoczkw ogldao a 120 000 osb. Na Wielkiej Krokwi rozegrano do tej pory 20 konkursw Pucharu wiata, po raz pierwszy w sezonie 1979/80. Trzykrotnie podczas pucharowych zawodw triumfowa tu Adam Maysz, a w 1980 zwyciy Piotr Fijas.

Obecnym rekordzist skoczni jest Sven Hannawald, ktry w 2003 roku pofrun na odlego 140 metrw. W 2004 roku pokryto zeskok skoczni nowoczesnymi matami igielitowymi i po raz pierwszy w stolicy polskich Tatr odbyy si zawody Letniej Grand Prix. Letni rekord obiektu wynosi 139,5 metra, ustanowiony zosta przez Norwega Daniela Forfanga podczas LGP wanie w 2004 roku. Najduszym nieoficjalnym skokiem oddanym na Krokwi legitymuje si Norweg Erik Ulimoen, ktry na jednym z treningw w padzierniku 2004 roku usta skok na 146,5 metra!4 Krokiew trzykrotnie gocia najlepszych sportowcw - studentw w ramach Uniwersjady: w 1956, 1993 oraz 2001 roku. Bohaterem ostatniej by ukasz Kruczek, ktry wywalczy dwa zote medale. Najwiksza polska skocznia wyposaona jest dodatkowo w sztuczne owietlenie, co umoliwia rozgrywanie wieczornych konkursw.



3Ju ok. 1936-37 r. PZN przygotowa plan udoskonalenia obiektu, drobnych przerbek, ktre miay uczyni Krokiew jedn z najpikniejszych skoczni wiata. wiadcz o tym sowa: - przygotowano szczegowy projekt jej przebudowy, powikszenia rozmiarw oraz wyposaenia technicznego. Wykonano to z uwagi na przygotowanie tego najwaniejszego obiektu narciarskiego do potrzeb wielkich spotka midzynarodowych w najbliszych latach, za: Sprawozdanie PZN z dziaalnoci za lata 1936 i 1937,s. 145. (chodzi o M FIS 1939 r., do ktrych kandydatur Zakopanego zoy PZN) - dane ze zbiorw Muzeum Tatrzaskiego.
4Ustalenia Wojciecha Szatkowskiego, Muzeum Tatrzaskie, z 2005 r
[strona=3]
W odlegoci okoo stu metrw od Wielkiej Krokwi znajduj si cztery mniejsze obiekty - rednia (K-85), Maa (K-65), Malutka Krokiew (K-35) i skocznia K-15, nazywana Ada. Kompleks tych skoczni powsta na przeomie lat 50 i 60-tych (z wyjtkiem najmniejszego, ktry wybudowany zosta w 2004 roku). Wszystkie przykryte s igielitem, wic funkcjonuj jako skocznie caoroczne. 26 stycznia 1980 roku na redniej Krokwi, ktra wtedy jeszcze miaa punkt K-70 metrw, rozegrane zostay, nie liczc wspomnianych M z 1962 roku, najpowaniejsze zawody w historii obiektu. Odby si tu wwczas konkurs Pucharu wiata. Mimo, i warunki atmosferyczne nie sprzyjay rozegraniu zawodw (najpierw odwil, potem halny) impreza dosza ostatecznie do skutku, a najlepszym skoczkiem okaza si wtedy Stanisaw Bobak. Do 1999 roku na rednim obiekcie odbywa si corocznie w sierpniu Letni Puchar Kontynentalny. Stary igielit przykrywajcy skoczni raco odstawa jednak od wymogw FIS-u, wic Zakopane wypado z letniego kalendarza. Obecnie odbywa si tu co roku zimowy konkurs z cyklu FIS Cup. Rokrocznie we wrzeniu lub padzierniku rednia Krokiew jest aren rywalizacji o Mistrzostwo Polski na igielicie Mniejsze skocznie s czsto miejscem zmaga modych adeptw skokw w ramach rnego rodzaju juniorskich zawodw. Rekord redniego obiektu wynosi 93,5 metra, naley do ukasza Kruczka (ustanowiony podczas konkursu druynowego Uniwersjady w 2001 r.) Letni rekord rwnie wynosi 93,5 m. Tyle skoczy Niemiec Dirk Else podczas Pucharu Kontynentalnego we wrzeniu 1999 r. Najduszy nieoficjalny skok na redniej Krokwi odda Klimek Muraka, ktry pofrun a na 102 metr. Rekord skoczni K-60 naley do Kamila Stocha (73,5 m.), obiektu K-35 do Pawa Sowioka (39,5 m.), a najduszym skokiem na "pitnastce" popisa si Krzystof Leja (17,5 m.).

Jak wanym miejscem dla wiatowego narciarstwa klasycznego jest Zakopane mona si przekona ledzc kalendarz imprez "fisowskich" na sezon 2006/07. Pod Giewontem odby si ju konkurs Letniej Grand Prix, a przed nami jeszcze zawody Pucharu wiata, Puchar FIS, a take fina Pucharu Kontynentalnego. Jakby tego byo mao to w stolicy polskich Tatr rozegrane zostan take zawody Pucharu wiata A w kombinacji norweskiej. adne inne miasto nie jest obdarzane przez FIS tak hojnie imprezami midzynarodowej rangi. O tym jednak, i aska FIS - u na pstrym koniu jedzi moglimy przekona si podczas jej tegorocznego kongresu w Portugalii, kiedy to Zakopane przegrao z kretesem walk o organizacj Mistrzostw wiata w 2011 r.

W okresie midzywojennym powstaa skocznia narciarska na Hali Kondratowej. W 1936 roku, z powodu braku niegu na Krokwi, odbyy si na niej nawet Mistrzostwa Polski. W otwartym konkursie skokw wzio udzia 27 zawodnikw, a zwyciy Stanisaw Marusarz przed Bronisawem Czechem i Stanisawem Giewontem. Mona powiedzie, i legendarny "Dziadek" znokautowa swoich rywali, uzyska 57 i 58,5 metra. Drugiego w konkursie Czecha przeskoczy o 11,5 w pierwszej oraz 9,5 w drugiej serii. W 1956 roku skakano na tej skoczni podczas zgrupowa przed VII. ZIO w Cortina d Ampezzo. Intensywnie trenowaa tam kadra naszych kombinatorw norweskich z przyszym medalist olimpijskim Franciszkiem Groniem-Gsienic na czele. Na 2-tygodniowe zgrupowania przedolimpijskie wykorzystywano pobliskie schronisko Stanisawa Skupnia. Obiekt posiada drewniany rozbieg oraz naturalny zeskok. Oprcz tego istniaa na Kondratowej jeszcze inna, "rezerwowa" skocznia. Znajdowaa si na dole Polany i bya zbudowana ze niegu. Wykorzystywano j wwczas gdy warunki wietrzne nie pozwalay na skakanie na wikszej skoczni. Dzi po skoczni na Hali Kondratowej nie ma nawet ladu. 5



5Ustalenia Wojciecha Szatkowskiego, Muzeum Tatrzaskie
[strona=4]
Kiedy w latach 50-tych zdarzya si taka sytuacja, i w caym Zakopanem, w marcu, nie byo ani grama niegu. Tymczasem wielkimi krokami zblia si Memoria Bronisawa Czecha, ktry po prostu musia si odby i zaczto rozpaczliwie poszukiwa miejsca, w ktrym daoby si przeprowadzi konkurs skokw. Wybudowano wic szybko skoczni terenow na Kasprowym Wierchu. Jej rozbieg zaczyna si od dzwonu na szczycie Kasprowego na Goryczkow, gdzie by "prg" i zeskok! Skakano na niej ok. 40 metrw. Bya to najwyej pooona (chodzi o wysoko n.p.m.) w historii skocznia narciarska w Polsce.6

W okresie midzywojennym stao w Zakopanem cae mnstwo stosunkowo duych skoczni terenowych wznoszonych ze niegu przez modzie. Najbardziej znana z nich to synna "Trupiara" zbudowana koo kocioa jezuitw. Skaczcy na niej chopcy przeskakiwali jezdni, ich wyczyny wymagay duej odwagi. Skakano na niej okoo 30 metrw. Inne podobne obiekty stay na Walowej Grze, w Spadowcu, na Maym ywczaskim, gdzie krlowa "klan Marusarzy", Lipkach, gdzie trener Janusz Fortecki przygotowa ok. 20 metrow skoczni wykorzystywan podczas zawodw dzieci. Synna jest, wznoszona nadal rokrocznie przez modych chopcw, skocznia "przy Jaworze" na Krzeptwkach na stoku Budzowskiego Wierchu (skakano na niej do ok. 20 m). Byy te "terenwki" na "Budwkach", na "Mranicy", "Pod Reglami", skocznia z drewnianym rozbiegiem staa na stoku Nosala. Wspomnie naley take o adnej skoczni koo "Warszawianki" przy ulicy Jagielloskiej, na ktrej wychowa si Wojciech Fortuna.7

W 1950 roku powstaa skocznia na Wyniej Kirze Mitusiej na pocztku Doliny Kocieliskiej, ktr w 1950 roku otwiera skokiem sam Stanisaw Marusarz. Skakano tam do 30 metrw. Dziki pooeniu w zacienionym miejscu nieg utrzyma si tam do dugo. Skocznia okazaa si pechow dla zawodnika AZS Zakopane Janusza Forteckiego, ktry dozna na niej bardzo cikiej kontuzji (zwichnicie koci i wyrwanie jej z biodra). W tej chwili po skoczni pozostaa ju tylko lena przecinka. Przed wybuchem II wojny wiatowej we wsi Kocielisko, odlegej od Zakopanego o 4 kilometry, istniay nie istniejce ju dzisiaj trzy mae skocznie narciarskie.8

Ju w 1927 roku stana skocznia narciarska w Krynicy. Inicjatorem budowy obiektu by Polski Zwizek Narciarski, a wspar go Zarzd Krynicy w osobie dyr. in. Nowotarskiego i Komisji Zdrojowej. Liczono na oywienie miejscowoci uzdrowiskowej poprzez urzdzanie konkursw skokw narciarskich. Prowizoryczna skocznia istniaa tu ju wczeniej, w sezonie 1926/27 rozegrano udane i dobrze zorganizowane zawody o Mistrzostwo Krynicy, podczas ktrych pada idea wybudowania profesjonalnej skoczni w tym miecie. Do jej powstania przyczynili si dr Bolesaw Macudziski i dr Aleksander Boniecki. W czerwcu 1927 r. w ywcu odbyo si walne Zgromadzenie PZN - jedn z uchwa jakie wtedy podjto bya decyzja o sfinalizowaniu budowy skoczni narciarskiej w Krynicy. Wkrtce potem in. Roman Loteczka rozpocz prace ziemne, gdy teren by fatalnie uksztatowany, wybudowa wysok na 32 m. wie, drewniany rozbieg skoczni mia 100 metrw dugoci. Prg mia nachylenie 6 stopni, by wysoki na 3 metry. Zeskok mia nachylenie od 35 do 38 stopni. Prace nad budow obiektu posuway si bardzo szybko i ju przed sezonem 1927/28 skocznia bya gotowa. Wkrtce potem odbyy si w Krynicy pierwsze midzynarodowe zawody. Oprcz polskich skoczkw wystartowali take zawodnicy ze Szwecji: Lindstroem, Ljungman i Jonsson. Moliwe, e skakano tam nawet do 70 metrw. Dzi skocznia ju nie istnieje, ale na rok 2010 datuje si powstanie nowego obiektu w tym miecie.9



6Ustalenia Wojciecha Szatkowskiego, Muzeum Tatrzaskie
7jw
8jw
9Informacje pochodz z zasobw Muzeum Tatrzaskiego, zostay udostpnione i opracowane przez p. Wojciecha Szatkowskiego.
[strona=5]
31 grudnia 1928 na ysej Grze w Nowym Targu otwarto pierwsz w historii tego miasta skoczni narciarsk. Inicjatorem jej powstania byo Krakowskie Towarzystwo Sportowe Wisa. W inauguracyjnym konkursie triumfowa zakopiaczyk, Bronisaw Czech, a najlepszym z miejscowych okaza si Mieszkowski, ktry uplasowa si na 15 pozycji. Podczas konkursu w 1929 r. 29. miejsce zaj inny nowotaranin, zawodnik ON "Sok" w Nowym Targu, Zygmunt Rayski. Podczas zawodw "Sokoa" w 1931 r. 21. miejsce zaj 13-letni Furgo, na 22 pozycji znalaz si Jzef Pyzowski. Skoki w okolicach Nowego Targu rozwijay si dynamicznie. Ju na pocztku lat 30-tych znajdoway si tu trzy skocznie narciarskie: dwie zarzdzane przez ydowskie kluby narciarskie "ydowskie Towarzystwo Narciarskie Makkabi" i klub "Hagibor" i jedna, wiksza, prowadzona przez sekcj narciarsk K S "Podhale", klubu sportowego zaoonego w grudniu 1932 r. W 1934 r. otwarto now skoczni narciarsk na Kowacu. Na skoczniach Nowego Targu skaka te i zwycia zawodnik SN PTT - legenda polskich nart, Stanisaw Marusarz. Spord miejscowych skoczkw wyrniaj si w tym okresie: Karol Szponder, Kazimierz Betowski i Wadysaw Tylka. Warto powici troch wicej miejsca zawodnikom, ktrych wychowyway nowotarskie skocznie. Najlepszym z nich by przed wojn Stanisaw Sowiski. Na wspomnianych ju mistrzostwach kraju rozegranych na Hali Kondratowej w 1936 roku zaj 13 miejsce. Rok pniej by czternasty. Jego yciowym sukcesem bya 20 pozycja podczas Mistrzostw wiata w Zakopanem w 1939 roku. W 1937 r. Edward Ttnowski by na MP pitnasty. W latach powojennych dobrymi wynikami zaznaczaj si Kazimierz i Bogdan Rayscy. Betowski zwycia w konkursie skokw w 1947 r. W czowce zawodw s te Bogdan Rayski "Kazek", Stanisaw Gbiski, Wacaw Ryczka i Jan Rekucki, najlepszy nowotaranin w latach 50-tych. W okresie powojennym modzie z nowotarskich klubw skakaa na trzech skoczniach, usytuowanych na Kowacu (Kowaniec-Robw), przy drodze prowadzcej obecnie na wycig narciarski. Pierwszy z tych obiektw, skocznia 30-metrowa bya obiektem naturalnym, druga 50-metrowa miaa sztuczny rozbieg, a trzecia 40-metrowa, bya niedokoczona. Skoczniami zarzdza klub sportowy Podhale Nowy Targ, a nastpnie LKS Kowaniec. W barwach klubu trenowao ok. 15 skoczkw pod okiem trenerw Franciszka Kabuta i Stanisawa Dziobonia. Jednym z najzdolniejszych by reprezentant Polski, Aleksander Stoowski (skaka w czasach kiedy zoty medal w Sapporo zdoby Wojciech Fortuna), Andrzej i Wiesaw Kuziorowie, Wojciech Plewa, ktry skaka w kadrze juniorw oraz Zbigniew Klimowski - jedyny skoczek - olimpijczyk z Nowego Targu. Na rozbiegu skoczni w Nowym Targu stan w wieku zaledwie szeciu lat. Pamita, e odda wtedy cztery skoki: dwa z nich zakoczyy si upadkiem, a pozostae byy do udane. Byy to skoki w granicach 10 - 15 metrw. Klimowski reprezentowa Polsk na igrzyskach w Altberville, by tam 49 na duej skoczni. Skocznie na Kowacu przestay funkcjonowa w poowie lat 90-tych, kiedy pad klub LKS Kowaniec. Obecnie modzi nowotaranie skacz na terenowej skoczni nienej zlokalizowanej obok domu Klimowskiego. Osigaj tam okoo 15 metrw. Jedynym obecnie skoczkiem z Nowego Targu reprezentujcym Polsk na midzynarodowej arenie jest Dawid Kubacki. Narodowy Program Rozwoju Skokw zakada budow skoczni K-30 w Nowym Targu.10

Na caym Podhalu znajduje si bd znajdowao cae mnstwo innych obiektw, dzi ju najczciej nieczynnych. W miejscowoci Raba Wyna sta niegdy si 45-metrowy obiekt o nazwie Pilchwka, ktrego rekordzist by znany polski specjalista od kombinacji norweskiej, brzowy medalista Mistrzostw wiata w Falun, Stefan Hula, uzyskawszy tu 50 metrw. Nieopodal Raby Wynej, w Rokicinach Podhalaskich istnieje czynna skocznia K-30, kadej zimy rozgrywa si na niej nieoficjalne zawody. W podzakopiaskim Chochoowie, rodzinnej miejscowoci Roberta Matei stoi skocznia o punkcie konstrukcyjnym K-35. Nikt na niej obecnie nie skacze, problemem s sprawy wasnociowe. Zeskok jest prywatnym gruntem, waciciel pola nie wyraa zgody na korzystanie z niego. Narodowy Program Rozwoju Skokw przewiduje budow skoczni K-25 w Chochoowie. W pooonym nieopodal Chochoowa Dzianiszu istnieje nieczynna, acz pozostajca w nienajgorszym stanie skocznia K-50, naleca do klubu UKS Ostrysz Dzianisz. Take punkt konstrukcyjny usytuowany na 50 metrze posiadaa skocznia w Witowie. Cz rozbiegu tego obiektu stanowia rozpadajca si dzi drewniana konstrukcja. Skocznia jest jeszcze wykorzystywana przez amatorw. W Koniwce istniaa niegdy profesjonalna skocznia, ktr opiekowa si klub KS Start Zakopane. W tej chwili stoi tam obiekt wybudowany przez dzieci. Jest bardzo nietrway, co roku wyglda inaczej. Skacze si na nim do 15 metrw. Niegdy dwie skocznie posiadaa Rabka. Jedna z nich staa w centrum, koo kocioa, przy ulicy parkowej. Posiadaa drewnian konstrukcj, zostaa rozebrana prawdopodobnie w latach 70-tych. Inna skocznia, pochodzca z okresu midzywojennego, znajdowaa si na pnocnych stokach Rabki, skakali na niej czoowi skoczkowie z Zakopanego. Po niej rwnie nie ma ju ladu. Niebawem reaktywowana ma zosta skocznia K-40 w Kamienicy, modernizacji zostanie poddana take "czterdziestka" w Szczawnicy, dodatkowo planuje si tam budow skoczni K-20. Poza tym w wielu podhalaskich miejscowociach istnieje bd istniao sporo innych obiektw do skakania, o ktrych brak dokadniejszych danych - w Naprawie (K-20), Poroninie na Galicowej Grapie, Suchem, Bukowinie Tatrzaskiej (K-35), Maniowach, Szaflarach, Jurgowie, Czarnej Grze. W najbliszych latach maj powsta w tym regionie nowe skocznie. Bd to obiekty w: Czarnym Dunajcu (K-40), Jabonce (K-30) oraz w miejscowoci Zawoja (K-30).



10Informacje pochodz z zasobw Muzeum Tatrzaskiego, zostay udostpnione i opracowane przez p. Wojciecha Szatkowskiego.
[strona=6]

Skocznie na Podbeskidziu


Przeniemy si teraz w Beskidy. Region ten odegra dla polskiego narciarstwa nie mniejsz rol ni Podhale. Warto nadmieni, i w latach 60-tych, 90 procent skadu reprezentacji polskich skoczkw stanowili wanie zawodnicy z Beskidw. Od samego pocztku rozwoju tamtejszych skokw, najwaniejszym orodkiem, w ktrym uprawiano t dyscyplin staa si Wisa.

Pierwsza skocznia w tym miecie stana w 1929 roku. Obiekt znajdowa si pod Barani Gr na Przysopie. Jego wielk zalet by fakt, e nieg utrzymywa si tu do koca kwietnia. Zgrupowania zaczynay si na pocztku grudnia, a koczyy w maju. Treningi odbyway si zazwyczaj wczenie rano, gdy miejsce to byo bardzo nasonecznione. Uzyskiwano tutaj odlegoci do 42-43 metrw. Bya to skocznia bardzo lubiana przez wszystkich zawodnikw, przez wiele lat bya miejscem licznych zgrupowa treningowych skoczkw z caych Beskidw. Obiekt wychowa wielu wspaniaych zawodnikw, ktrzy odnosili potem liczne sukcesy midzynarodowe. Nikomu nie przeszkadzay niezbyt komfortowe warunki zakwaterowania oraz wyywienia w starym, drewnianym schronisku znajdujcym si nieopodal. Rozbieg skoczni rozebrano w 1977 roku.11

Natomiast w dniach 21-23 lutego 1931 roku otwarto w Wile zupenie nowy obiekt - skoczni w Wile - Gbcach (abajowie). Zaprojektowa j kapitan Loteczka, twrca wielu skoczni narciarskich w Polsce. Miaa ona prg wysoki a na 4 metry i mona byo osiga na niej odlegoci do 50 metrw. Inauguracyjny konkurs wygra na niej nie kto inny jak sam Stanisaw Marusarz. W 1937 r. skocznia ta jedyny raz w swej historii gocia czowk polskich skoczkw w ramach Mistrzostw Polski, a w konkurs take zakoczy si triumfem legendarnego zakopiaczyka. Po wojnie skocznia zostaa nazwana imieniem Jana Halamy - dziaacza sportowego. Do niedawna, co dwa lata, skocznia w Wile-Gbcach bya miejscem zmaga modych skoczkw w ramach Oglnopolskiej Olimpiady Modziey. Obecny jej rekord wynosi 72 metry i naley do Macieja Kota. Przez zeskok przechodzi droga, jest to powany mankament, wic na czas zawodw, a nawet treningw jezdnia musi by zamknita. Obok 65 - metrowej skoczni w abajowie znajduje si take mniejsza o punkcie konstrukcyjnym 35 m, jej rekord wynosi 45,5 metra i naley do Klimka Muraki. Skocznia ta miaa zosta pokryta matami igielitowymi, ktre znajdoway si niegdy na redniej Krokwi. Igielit z Zakopanego zosta przewieziony do Wisy przed dwoma laty i na tym poprzestano. Lea obok skoczni palony socem i polewany deszczem. W tej chwili nie nadaje si ju do uytku.

Najbardziej znana skocznia w Wile to Malinka, do niedawna bdca w latach nieparzystych aren zmaga skoczkw w Mistrzostwach Polski. Obiekt powsta w 1933 roku. Pierwszym jego rekordzist by Mieczysaw Kozdru, ktry uzyska 41 metrw. Pierwsza powana modernizacja skoczni miaa miejsce w 1953 roku. Zmieniono wtedy profil skoczni, przeniesiono zeskok, wybudowano drewniana wie sdziowsk. Kolejna renowacja przypada na rok 1957, skocznia otrzymaa wtedy nowy profil progu. Od 1958 roku organizowano tu wielk, prestiow imprez midzynarodow - Puchar Beskidw. Wwczas skocznia ta gocia wielu wybitnych zawodnikw zza granicy. Skakali tu choby Koba Czakadze, Nikoaj Szamow, Gary Napalkov z ZSRR (swego czasu rekordzista skoczni) czy Rudolh Hoehnl i legendarny Jiri Raska z Czechosowacji. W 1960 roku mia na tej skoczni miejsce tragiczny wypadek jednego z najzdolniejszych polskich skoczkw - Zdzisawa Hryniewieckiego. Zawodnik ten zama sobie krgosup podczas treningu i reszt ycia spdzi na wzku inwalidzkim. Kolejna kapitalna przebudowa skoczni miaa miejsce w latach 1966-67, ale od pocztku lat 80-tych zacz si dla niej zy okres. Z roku na rok stawaa si coraz bardziej zaniedbana. Mistrzostwa Polski w 2001 roku byy ostatnim oficjalnym konkursem rozegranym na "Malince". Ostatnim rekordzist starej Malinki zosta Wojciech Skupie, ktry na wspomnianych zawodach skoczy tu 112 m., jednak najduszym skokiem popisa si podczas tych samych zawodw Robert Mateja. Zakopiaczyk dolecia a do 119 metra, ale skok zakoczy upadkiem. Po wielkich sukcesach Adama Maysza, w Wile pojawi si ambitny plan przebudowy skoczni, tak by speniaa wymogi Midzynarodowej Federacji Narciarskiej i moga goci najlepszych skoczkw w konkursach Pucharu wiata. W planach byo te powstanie wycigu, nowej wiey, sztucznego owietlenia, wyoenie skoczni igielitem. Przewidziano rwnie budow kawiarni widokowej na grze rozbiegu. Powsta miay szatnie dla zawodnikw, pomieszczenia dla ekip, prasy, obsugi radiowo-telewizyjnej, administracji obiektu. Trybuny wok skoczni miay pomieci ponad 30 tysicy widzw. W sezonie 2004/05 miay w Wile odby si pierwsze zawody. Rozpoczcie budowy przecigao si jednak z rnych powodw i dopiero pod koniec 2004 roku przystpiono do prac. Obiekt byby gotowy na jesie 2006 roku, planowano ju nawet rozegra tu Mistrzostwa Polski w 2007 roku, niestety w sierpniu na zeskoku obsun si kawa ziemi, przez co znowu termin otwarcia si opni. Take koszt budowy ulegnie podwyszeniu. Oby tylko byy to ju ostatnie problemy podczas prac budowlanych. Stopie zaawansowania budowy skoczni wynosi na dzie dzisiejszy 80-85%, a wic jest znaczny: zblia si kocowa faza wykoczenia wiey startowej, rozbiegu, wiey sdziowskiej, trwaj prace drogowe, wykoczane s domki na zeskoku po prawej stronie skoczni, gotowe jest ju owietlenie skoczni. Obiekt zostanie wyoony woskim igielitem zielonego koloru. Kibice licz, i w najbliszym czasie do Wisy zawita Puchar wiata. Trzeba jednake powiedzie sobie otwarcie, i droga do organizacji zawodw midzynarodowych na najwyszym poziomie jest duga i krta. Wadze Wisy trzewo oceniaj sytuacj, licz si z realiami. Miasto Wisaprzynajmniej do 2009 roku nie bdzie si starao o organizacj zawodw Pucharu wiata.12 Co bdzie potem? Nie wiadomo, ale trzeba zdawa sobie spraw z tego, i nasze lobby w FIS-ie jest sabe i wskoczy do kalendarza P nie bdzie drugiemu polskiemu miastu nie bdzie atwo, tym bardziej, i Wisa ju kiedy zawalia organizacyjnie zawody Pucharu Kontynentalnego.

Rodzinne miasto Adama Maysza dysponuje take kompleksem skoczni - Wisa Centrum. Trzy obiekty o punktach konstrukcyjnych 17m., 23m., 40m. powstay w latach 1962 - 64. Rekordzist najwikszej jest Pawe Sowiok (49 m.). Skocznie su przede wszystkim celom szkoleniowym, a duym ich atutem s znajdujce si na nich latem maty igielitowe. Kapitaln modernizacj przeszy w 1997 r. Jesieni 2005 roku skocznia K-23 otrzyma nowe tory najazdowe w postaci specjalnych pyt lizgowych. S one zdecydowanie szybsze od metalowych czy porcelanowych, nie wymagaj polewania wod, co jest konieczne w przypadku tradycyjnych rozwiza. Planuje si w tej chwili kolejn renowacj obiektw. Skocznie maj take niebawem otrzyma nowy igielit, gdy stary jest w tej chwili w kiepskim stanie i coraz gorzej si na nim skacze.



11W. Szatkowski, Od Marusarza do Maysza, Zakopane 2004, s. 380.
12Ustalenia Wojciecha Szatkowskiego, Muzeum Tatrzaskie.
[strona=7]
Szczyrk to 5-tysiczne miasteczko w wojewdztwie lskim u podna Skrzycznego i Klimczoka. Jest to znany orodek wypoczynkowy i sportw zimowych. Znajduj si tam nartostrady, wycigi narciarskie oraz skocznie. Pierwsza skocznia w Szczyrku stana jeszcze w latach 20-tych. Zlokalizowana bya na poudniowym stoku Beskidka, czyli "u Laszczoka na grapie" i pozwalaa na osiganie trzydziestometrowych odlegoci. Udzia w jej powstaniu miay trzy organizacje: Zwizek Strzelecki, TG Sok oraz III Puk Strzelcw Podhalaskich. Wkrtce potem w rnych punktach Szczyrku masowo zaczy si pojawia skocznie terenowe. Byy to m.in. obiekty u Krupy, Za Wodospadem, Za Wod, Na Grapce.

Wreszcie swych narodzin doczekaa si take skocznia Skalite. 14. lutego 1937 roku rozegrano na niej inauguracyjny konkurs zorganizowany przez WKS Bielsko. Obiekt pozwala na osiganie ponad 40 metrowych odlegoci. Po wojnie skocznia zostaa gruntownie przebudowana. Jej uroczyste otwarcie poczone z konkursem skokw nastpio w styczniu 1952 roku. Zawody rozgrywane przy 10 - tysicznej publicznoci wygra Antoni Wieczorek przed Janem Kul, Stanisawem Marusarzem i Jakubem Wgrzynkiewiczem. Pierwszy oficjalny rekord zmodernizowanej skoczni "Skalite" wynosi 63,5 metra, a ustanowi go w 1953 roku Antoni Wieczorek, wkrtce potem poprawi go o 4,5 metra Aleksander Kowalski. Niegdy corocznie rozgrywano tu konkursy w ramach Pucharu Beskidw. Trzy pierwsze zawody z tego cyklu (1958,1959,1960) zakoczyy si zwycistwem Wadysawa Tajnera, a na licie triumfatorw widniej take nazwiska bardzo znanych skoczkw z zza granicy takich jak: Koba Czakadze z ZSRR (1966), reprezentant NRD - Peter Lesser (1967) czy Fin Kalevi Tuhkanen (1973).13 Obiekt ten wychowa wielu znanych skoczkw, ktrzy odnosili pniej sukcesy na arenie midzynarodowej, takich jak: Antoni aciak, Jakub Wgrzynkiewicz, Antoni Wieczorek, Jakub Huczek, Stefan Przybya, Emil Dawid, Jzef Przybya i Jzef Kocyan. Dzi jest to skocznia rednia o punkcie konstrukcyjnym K-85 m. Jej obecnymi rekordzistami s: Krystian Dugopolski i Adam Maysz, obaj osignli tu 93 metry. Niestety aonie przedstawia si infrastruktura skoczni. Brakuje jakiegokolwiek budynku, miejsc dla dziennkarzy, a take wycigu. Midzy innymi dlatego skocznia Skalite przestaa by aren zmaga polskich skoczkw o mistrzostwo kraju, ktre gociy tu od lat 50-tych i stracia ten przywilej na rzecz Karpacza. Po raz ostatni impreza ta odbya si w Szczyrku w marcu 2003 roku. Zwyciy wtedy wieo upieczony Mistrz wiata z Predazzo, Adam Maysz przed ukaszem Kruczkiem i Marcinem Bachled. W chwili obecnej skocznia "Skalite" przygotowywana jest do kolejnej renowacji w zwizku z majcym si tu odby w 2009 roku IX Zimowym Olimpijskim Festiwalem Modziey Europy.

Skalite to nie jedyna skocznia rednia w Szczyrku. Poza ni znajduj si tam, a raczej znajdowa obiekt im. Zdzisaw Hryniewieckiego Pod Biaym Krzyem w Przeczy Salmopolskiej, ktry take posiada punkt K usytuowany na 85 metrze. Decyzj o jego powstaniu podjto w 1976 roku, budowa trwaa 10 lat, a pierwsze skoki oddano tam w sezonie 1985/86. Obok skoczni redniej wybudowano take trzy mniejsze. Skocznia miaa drewniany rozbieg, podpierany przez betonowe supy. Obiekt wyposaony by te w trybun i wie sdziowsk. Powanym mankamentem by jednak brak wycigu, skoczkowie dug drog na gr musieli pokonywa piechot po lenej ciece. W marcu 1991 roku skocznia w Przeczy Salmopolskiej bya aren konkursu o Puchar Europy (poprzednik Pucharu Kontynentalnego). Rozegranie zawodw do koca stao pod duym znakiem zapytania. W caych Beskidach brakowao niegu i trzeba byo rnych oryginalnych zabiegw, cznie z posypywaniem zeskoku trocinami, by impreza dosza do skutku. Ostatecznie zawody odbyy si, a ich triumfatorem zosta Austriak Franz Neulaendtner, swego czasu v-ce mistrz wiata w lotach oraz brzowy medalista olimpijski w druynie. Niegdy Pod Biaym Krzyem goci te sam Jens Weissflog. W latach 90 - tych regularnie odbyway si tu zawody Pucharu wiata B w Kombinacji Norweskiej, w 1994 roku podczas oficjalnego treningu przed konkursem z tego cyklu, Sowak Ladislaw Sulir ustanowi rekord skoczni, skokiem na 91 metrw. W samych zawodach najduszym skokiem popisa si ukasz Kruczek, ktry osign 89 metrw. Obiekt by te aren zmaga najlepszych polskich skoczkw w mistrzostwach kraju. W 1995 roku kibice ze Szczyrku byli wiadkami ciekawej rywalizacji Adama Maysza z Wojciechem Skupniem. Zwyciy ostatecznie skoczek z Poronina, gdy Maysz nie usta swojej drugiej prby. Jednak ju kilka tygodni pniej by jedn z najwikszych sensacji Mistrzostw wiata w Thunder Bay. Niestety wkrtce potem skocznia zacza si sypa, a wadze Szczyrku, ktre przejy j od bielskiego OSiR-u nie dysponoway odpowiednimi rodkami, by j uratowa. Zostaa zamknita i przeznaczona do rozbirki. 31 maja 2000 roku poar strawi drewnian konstrukcj. Do dzi nie wiadomo jaka bya jego przyczyna.14

W Szczyrku "Biej" zlokalizowane s kolejne dwie skocznie o punktach K 33 i 50 m. Rekordzist wikszej jest Jakub Kot z wynikiem 56 m. Autorami najduszych skokw na K-33 s Pawe Sowik, Klimek Muraka i Aleksander Zniszczo (37 m.). Obie skocznie pokryte s igielitem, nale do klubu Sok Szczyrk. Powstay jeszcze przed wojn. Na pocztku lat 50-tych zostay kapitalnie zmodernizowane, lecz niedugo potem ponownie zaczy popada w ruin. W 1973 roku pod okiem trenera Stanisawa Porbskiego wyremontowano ten sypicy si ju obiekt. Wyposaony zosta w nowe rozbiegi i ma trybun, a wkrtce potem take w prowizoryczne sztuczne owietlenie.

Szczyrk moe si take pochwali pierwsz w Polsce opomiarowan skoczni krnikow. Jest to obiekt K17 o nazwie Anto, ktrego cech charakterystyczn jest to, i zamiast po porcelanowej, czy stalowej nawierzchni, skoczek zjeda po specjalnie uoonych rolkach. Na rozbiegu zostay zainstalowane elektroniczne czujniki, dziki ktrym kady skok moe by zapisany na dyskietce (sia odbicia, miejsce, szybko najazdu, inne wane parametry) i przeanalizowany przez trenera w dowolnym czasie. Z ekranu monitora podczonego do komputera mona odczyta si odbicia zarwno prawej, jak i lewej nogi skoczka. Pomysodawc tego przedsiwzicia jest inynier z Warszawy, Stanisaw Banerski.

W poowie lat 80-tych przy Szkole Podstawowej nr 1 stana skocznia narciarska zaprojektowana przez in. Juranda Jareckiego. Inicjatorem powstania obiektu by Bronisaw Porbski, a do prac wczy si take Bolesaw Wgrzynkiewicz. Niestety inauguracyjny konkurs okaza si by zarazem ostatnim, gdy wkrtce po pierwszych zawodach skocznia zostaa zamknita.

W latach 50-tych pojawi si pomys wybudowania w Szczyrku skoczni mamuciej, na ktrej mona by oddawa skoki powyej 110 metra. Bya to inicjatywa znanego i cenionego wwczas zawodnika, trenera i dziaacza, Antoniego Wieczorka. Pierwsza wersja tego projektu przewidywaa budow szczyrskiego "mamuta" pod Przecz Salmopolsk, a druga midzy maym a duym Skrzycznem. By to jednak zbyt miay pomys jak na lata powojenne i do powstania "giganta" w Szczyrku w kocu nie doszo.15 Jednak dziki zapaowi Wieczorka stano kilka innych beskidzkich skoczni. Byy to midzy innymi nie istniejce ju obiekty na Zbjnickiej i Jeziorze. Wieczorek organizowa te cykliczne zawody na skoczniach: Na Dolinach, Na cianie, Zabina, Pod Gronickiem na Skalitem, ktre wzorem Leopolda Tajnera latem pokrywa matami ze somy. Niestety w latach 60-tych obiekty te zaczy znika...



13Wojciech Szatkowski, Jacek Wodyga, Rafa Gucia, multimedialna "Encyklopedia Skokw Narciarskich 2004".
14Opracowano na podstawie artykuu Piotra Zawadzkiego (gazeta.pl).
15W. Szatkowski, Od Marusarza do Maysza, Zakopane 2004, s. 99.
[strona=8]
Trzecim po Wile i Szczyrku najwaniejszym orodkiem narciarskim w Beskidach jest Goleszw. Pocztki narciarstwa w tej miejscowoci datuje si na koniec lat dwudziestych. Pierwsza profesjonalna skocznia narciarska, z punktem K wynoszcym okoo 35 metrw zostaa wybudowana pod Goleszowsk Gr z inicjatywy Gustawa Kodonia, ktry by pierwszym zawodnikiem w Goleszowie uprawiajcym narciarstwo klasyczne. W latach 1933-36 odbyy si tu trzy konkursy skokw najlepszych skoczkw Okrgu lskiego. By to wielki pojedynek dwch czoowych zawodnikw: wspomnianego Kodonia oraz Mieczysawa Kozdrunia. Ostatecznie Puchar Goleszowa dwukrotnie wpad w rce tego pierwszego. W latach powojennych po zakoczeniu kariery zawodniczej trenerem w miejscowym klubie zosta Leopold Tajner, ktry doprowadzi do powstania w Goleszowie i okolicach 10 skoczni narciarskich. Byy to gwnie niewielkie picio- czy dziesiciometrowe skocznie terenowe. Jedna z goleszowskich skoczni ju w latach 40-tych posiadaa sztuczne owietlenie. Gwnym zamierzeniem trenera Tajnera byo stworzenie skoczkom w okresie letnim warunkw jak najbardziej przypominajcych zimowe. W latach 1947-48 pokryto matami ze somy tzw. "redni" skoczni w Goleszowie oraz ma na Grze Chem. Letnie skoki wzbudzay ogromne zainteresowanie wrd okolicznej ludnoci. Pomys ten jednak nie do koca si sprawdzi i zaprzestano tego typu treningw. Prdko nart na zeskoku bya za maa, pomimo smarowania ich parafin i rop, a ldowanie z upadkiem powodowao czste zrywanie mat.16 Obecnie Goleszw dysponuje kompleksem czterech skoczni narciarskich, nalecych do klubu LKS Olimpia Goleszw. S to obiekty o punktach konstrukcyjnych 50 m., 30 m., 17m., 9 m. Dwie z nich, "siedemnastka" i "trzydziestka" od 16 lat pokryte s igielitem. W planach miejscowych wadz sportowych istnieje ryche zmodernizowanie najwikszej z goleszowskich skoczni. Obiekty te czsto goszcz modych adeptw skokw w ramach rnego rodzaju konkursw dziecicych i juniorskich.

Pierwsze skoki na nartach w Koniakowie oddano ju w 1923 roku. Wiadomo, e po biegach terenowych narciarze organizowali sobie zawody w skokach. Niespena 10 lat pniej powstaa w Koniakowie jedna z najstarszych w tym regionie profesjonalnych skoczni. Otwarto j 3 stycznia 1932 roku. Wybudowana zostaa przez miejscowych narciarzy, wedug planw kpt. Loteczki. Skocznia zostaa powicona przez miejscowego proboszcza, a zaraz potem rozegrano na niej inauguracyjne zawody. Na starcie stano dziewiciu zawodnikw, a najlepszy okaza si T. Zeydel z Zakopanego, ktry pofrun na odlego 31 metrw. Skocznia powstaa na grze Ochodzita, na niezalelesionym stoku w miejscu zwanym Grapk. W celu waciwego przystosowania terenu wycito drzewa na zeskok i postawiono kamienny prg. Poniewa w tym miejscu znajdoway si pola uprawne, latem w prg chowano w stodole. W grudniu 1936 roku w Beskidach gono byo o wyczynie zawodnika Wisy Zakopane Bochenka. Oddajc skok na odlego 40,5 m, pobi rekord koniakowskiej skoczni. Takie byy pocztki skokw narciarskich w Koniakowie. W latach 70-tych trenerem w ROW-ie Rybnik, ktry mia sekcj narciarsk w Koniakowie, zosta Leopold Tajner. W 1971 roku Tajner wybudowa tu sztuczny rozbieg, dziki czemu obiektowi przyznano licencje i mg sta si aren oficjalnych zawodw. Jego cech charakterystyczn bya bardzo stroma bula, komu udao si j przeskoczy, ten osiga dobre wyniki. Wanie w Koniakowie trenowali przyszli olimpijczycy - Jan Legierski i Stanisaw Kawulok. Skocznia ta posiadaa jednak kilka wad. Pokrywa niena utrzymywaa si tu stosunkowo krtko, gdy obiekt pooony by na poudniowym stoku. Dlatego te odbyway si tam gwnie zawody, treningi czsto musiano przenosi na inne skocznie. Poza tym tu pod progiem biega droga do przysika Kosarzyska. Organizatorzy obawiali si, e w razie upadku na rozbiegu mogoby doj do tragedii. Zdarzao si, e w momencie wykonywania skoku tu pod progiem przejeda wz cignity przez konia. W poowie lat 70. na wniosek wjta sztuczny rozbieg zosta rozebrany. Pasjonaci skokw pragnli przywrci jej dawny wygld, na przeszkodzie stana im jednak reforma administracyjna z 1975 roku. Klubowi z wojewdztwa katowickiego nie wolno byo inwestowa w obiekt pooony w wojewdztwie bielskim. Po zakoczeniu pracy z kadr narodow Tadeusz Koder, ktry wychowa si na tej skoczni postanowi doprowadzi j do dawnego stanu. Ze Skandynawii przywiz projekty nowoczesnego profilu i wsplnie z zawodnikami Olimpii Goleszw, ktra przeja sekcj od ROW-u, przywrci jej dawn wietno. W 1983 roku obiekt ponownie uzyska licencj, wtedy te odbyy si w Koniakowie najpowaniejsze zawody w historii skoczni: mistrzostwa Polski juniorw modszych. Pad wtedy rekord obiektu. Bogdan Papie polecia na odlego 51 metrw. Ostatni konkurs skokw w Koniakowie odby si 7 marca 1993 roku. Zorganizowano nietypowe zawody druynowe, ktre obejrzao ponad tysic kibicw. W rodzinnych duetach skakali ojcowie z synami. Wystartowao siedem par: z Koniakowa, Istebnej i Jaworzynki. Zwyciy duet Jan (senior) i Daniel (junior) Krelokowie z Koniakowa. Niestety po tych zawodach zeskok coraz bardziej zarasta, skocznia popadaa powoli w ruin. Kilka lat temu teren zosta rozparcelowany pod domy mieszkalne. Dzi trudno domyli si, e kiedy w tym miejscu istniaa skocznia.17

W latach 50-tych dziki wysikowi mieszkacw Wilkowic powstaa tam pikna skocznia narciarska, ktrej budow pilotowa trener Franciszek Klima. Wychowaa kilku olimpijczykw: Zbigniewa Hol, Tadeusza i Jzefa Pawlusiakw. Obiekt mia bardzo nowoczesny profil, jak na tamte czasy. Jego rekord wynosi 43 metry. W 1962 roku skocznia ulega przebudowie, staa wtedy na betonowych supach. Wwczas rozgrywano na niej konkursy o Mistrzostwo lska. W pewnym okresie wyposaona bya nawet w sztuczne owietlenie, a obok niej przebiegaa owietlona trasa biegowa. Cech charakterystyczn skoczni by bardzo wysoki prg, przez co wielu skoczkw nabierao dla niej szczeglnego respektu. Gdy klubom zaczo brakowa pienidzy, skocznia stopniowo popadaa w ruin.18 Do dzi zachoway si po niej jedynie betonowe supy, do ktrych mocowano drewnian konstrukcj wiey.



16W. Szatkowski, Od Marusarza do Maysza, Zakopane 2004, s. 109.
17Opracowano na podstawie artykuu Pawa Czado (gazeta.pl)
18W. Szatkowski, Od Marusarza do Maysza, Zakopane 2004, s. 213.
[strona=9]
Pierwsza skocznia w Andrychowie powstaa jeszcze przed 1939 rokiem. Po wojnie mocno zdewastowany obiekt zosta odbudowany, lecz suy stosunkowo krtko, gdy ponownie zosta zaniedbany. W 1956 roku wybudowano skoczni na Paskiej Grze. Prace nadzorowaa firma z Krakowa, za co klub zapaci 20 tysicy wczesnych zotych. Wszystkie prace ziemne wykonane zostay w czynie spoecznym przez czonkw sekcji narciarskiej. Rozbieg mia 50 metrw dugoci i zbudowany zosta z drewna. Punkt konstrukcyjny skoczni wynosi 25 metrw, moliwe byy tu skoki w okolicach 30 metra. Najbardziej znani skoczkowie z Andrychowa to: Adam Wglarz, Henryk Hojny, Czesaw Pytel, Wadysaw Pierkiel, Stanisaw Ponka, Jerzy Kalafaticz. W latach 60-tych skocznia zostaa zdewastowana.

W ramach Narodowego Programu Rozwoju Skokw w oddalonej o 6 km. od Andrychowa wiosce Rzyki planuje si wybudowa pokryt igielitem skoczni K-25. Skocznia bdzie czci orodka sportowego Leskowiec. Miaaby powsta w ssiedztwie planowanego wycigu krzesekowego Znalaz si ju potencjalny inwestor, ktry jest zainteresowany podjciem tej inwestycji szacowanej na 20-30 mln z. Przeszkod jest jednak brak zgody kilkunastu wacicieli dziaek, ktrzy nie chc ich przekaza pod orodek.19

Na skoczniach w "Cygaskim Lesie" w Bielsku-Biaej sw przygod ze skokami zaczyna jeden z najwikszych talentw w historii polskich skokw, Zdzisaw Hryniewiecki. W 1948 roku wygra tu swj pierwszy w yciu konkurs, skaczc dwukrotnie 16 metrw. Pierwszy skok w karierze odda tu take jeden z najlepszych polskich skoczkw lat 60-tych Piotr Wala, olimpijczyk z Innsbrucku i smy zawodnik Mistrzostw wiata w Zakopanem w 1962 r. Obiekty te miay punkty K usytuowane na 15 i 25 metrze, byy wasnoci klubu KKS Bielsko.

W 2006 roku stany dwie mae skocznie narciarskie w Gilowicach. Ich punkty konstrukcyjne wynosz 14 i 19 metrw. Gwnym pomysodawc projektu byli rodzice modych adeptw skokw z Gilowic, ktrych trzeba byo wczeniej dowozi na treningi do Szczyrku. 67% kosztw, jakie pochona budowa skoczni pochodzio z gminy w postaci materiaw i rodkw wasnych, pozostae 33% otrzymay z Ministerstwa Sportu. Bya to kwota 265 tys. z. Obiekty s wyposaone w igielit (przywieziony z Zakopanego), sztuczne owietlenie, nowoczesne tory najazdowe, a w przyszoci planuje si wzorem Szczyrku zainstalowa tu oprogramowanie komputerowe. Jeli skocznie si "sprawdz", by moe powstanie tu jeszcze jeden, nieco wikszy obiekt, trzydziesto- lub czterdziestometrowy.

Pierwsza skocznia w miejscowoci Bystra lska powstaa w 1955 roku, a jej rekordzist by Jzef Przybya z wynikiem 26 m. W latach 70-tych powstay trzy inne obiekty: skocznia K-34 na Szyndzielni, K-24 na Koziej Grce oraz skocznia K-10. Z czasem wszystkie zostay pokryte igielitem. W 1994 roku rozegrano w Bystrej ostatnie zawody. W tej chwili obiekty s nieczynne, ale wedug planw ju wkrtce maj zosta reaktywowane. Dziaacze z Bystrej wykazuj duo uporu i determinacji w walce o odbudow obiektw. Dokumentacja skoczni spenia wszystkie warunki formalne, mimo to o rodki finansowe musz walczy z urzdnikami rnych szczebli.

W 1934 zbudowano skoczni z drewnianym rozbiegiem na Kaplicwce w Skoczowie. W 1938 roku powstay dwie skocznie w Brennej - na Porbkach i naprzeciw kocioa. Obie wyposaone byy potem w maty igielitowe, ktre w tej chwili pokrywaj obiekty w Wile-Centrum.

Obecnie planuje si budow oraz odbudow kilku innych skoczni w tym regionie. Maj one powsta w Istebnej (K-30), Rajczy (K-30), Wgierskiej Grce (K-40) oraz Zwardoniu (K-40), gdzie jeszcze nie tak dawno istniay cakiem due skocznie, ktre byy nawet aren Mistrzostw Polski Juniorw.



19Informacje pochodz ze strony www.andrychw.pl, ktra powouje si na doniesienia Dziennika Polskiego
[strona=10]

Skocznie w Sudetach


Mimo, i Karkonosze nie nale do najwyszych w Polsce pasm grskich, warunki do rozwoju narciarstwa s tam znakomite. Skoki narciarskie uprawia si tam ju od lat dwudziestych ubiegego stulecia. O tym jak wielkie s moliwoci tego regionu wiadczy moe choby fakt, i na tych terenach Niemcy planowali zorganizowa w 1940 roku Igrzyska Olimpijskie.

Najwiksza i najbardziej znana skocznia pooona w Sudetach to "Orlinek". Zlokalizowana jest w piknej czci Karpacza, uroczo prezentuje si pord malowniczego krajobrazu tego piknego miasteczka, a z gry Orlinka" rozpociera si wspaniay widok na urzekajc sw nietuzinkow urod okolic. Historia tej skoczni siga wczesnych lat trzydziestych. Po wojnie przesza diametraln modernizacj, a spory wkad w owej przebudowie miaa legenda polskich skokw - Stanisaw Marusarz. Skocznia ta, podobnie zreszt jak Wielka Krokiew, nosi jego imi. Obiekt jest wyposaony w jedn z najnowoczeniejszych na wiecie wind dla zawodnikw, a rozbieg zbudowany jest z metalowych czci. Najwiksza impreza, jaka miaa miejsce w Karpaczu to Mistrzostwa wiata Juniorw, ktre odbyy si w lutym 2001. Triumfowa wwczas Veli - Matti Lindstroem, ktry wyprzedzi Manuela Fettnera i Stefana Kaisera. Lindstroem skokiem na 92,5 metra ustanowi rekord skoczni. Obecnym rekordzist jest Adam Maysz (94,5 m.). W lipcu 2001 Karpacz zosta nawiedzony przez powd, ktra spowodowaa niemae straty w infrastrukturze. Zniszczeniu ulega dolna cz zeskoku oraz urzdzenia nanieajce w zwizku z czym konieczny by remont obiektu i organizowanie prac zapobiegajcych takim wypadkom w przyszoci. W 2004 i 2005 roku rozegrano tu zawody o Mistrzostwo Polski indywidualne i druynowe. Na zorganizowanie tej imprezy czeka Karpacz ponad p wieku, gdy poprzednie zmagania o krajowy prymat miay tu miejsce w 1948 roku, a triumfowa wtedy nie kto inny jak sam Stanisaw Marusarz. Obiekt goci rwnie rokrocznie specjalistw od kombinacji norweskiej w ramach Pucharu wiata B. Skocznia ta dobrze znana jest take mionikom kolarstwa. To wanie przy Orlinku znajduje si corocznie meta najwikszej imprezy kolarskiej w naszym kraju - Tour de Pologne. W Karpaczu znajduje si jeszcze jedna skocznia, pooona w centrum miasta. Jej punkt konstrukcyjny wynosi okoo 35 metrw. Co ciekawe cz rozbiegu znajduje si na dachu jednego z domw. Dzi obiekt o nazwie Karpatka jest nieczynny. W przeszoci pokryty by igielitem, ktry obecnie jest porozrzucany w okolicy skoczni. Jego zalet byo to, i znajdowa si w samym centrum miasta, w odlegoci 20 m od gwnej ulicy i kiedy stanowi spor atrakcj dla turystw, czsto odbyway si na nim treningi i konkursy. Osigano na nim odlegoci do 45 metrw. Niegdy istnia tu jeszcze jeden obiekt do skakania o nazwie Strzelec (rwnie pokryty igielitem), skocznia staa rwnie w pobliskim Mikowie, lecz zarosa drzewami i nie ma po niej ladu.

Wybudowana w 1924 roku w Lubawce skocznia Uanowice jest obok Wielkiej Krokwi najstarszym czynnym do tej pory obiektem tego typu w Polsce. Znajduje si na pnocnym zboczu Kruczej Skay. Najwaniejsz imprez, jaka odbya si na skoczni w okresie midzywojennym byy Mistrzostwa Dolnego lska, rozegrane 21 stycznia 1931 roku. Po wojnie obiekt przez pewien czas by nieczynny, ale w 1956 r. dziki staraniom i pomocy Stanisawa Marusarza, Polski Zwizek Narciarski uzna obiekt za nadajcy si do organizacji konkursw skokw (skocznia w Lubawce miaa wwczas punkt K 40 m). Pierwsze powane oglnokrajowe zawody rozegrano na tym obiekcie dopiero w roku 1978. Odbyy si tu skoki w ramach Oglnopolskiej Spartakiady Modziey. Impreza zakoczya si organizacyjnym sukcesem, tote postanowiono podda skoczni nastpnej modernizacji, aby w 1984 r. przeprowadzi na niej kolejn Spartakiad. Po przebudowie obiekt by ju skoczni o punkcie K 85 m., najwiksz jaka kiedykolwiek powstaa w polskich Sudetach. Efektem tej renowacji byy take pomosty dla sdziw mierzcych odlego, wiea sdziowska oraz nowy kamienny prg. W roku 1997 podjto decyzj, i w zwizku z majc si odby w 1998 r. na terenie wojewdztwa jeleniogrskiego IV Olimpiad Modziey w Sportach Zimowych, na skoczni w Lubawce zostanie przeprowadzony konkurs skokw. Gmina otrzymawszy odpowiednie rodki a ten cel, przystpia do prac. Jak informuje oficjalna strona Lubawki, wykonano wtedy "projekt profilu skoczni w alternatywach K-85 i K-90. Dokonano drobnych zmian przeprofilowania krzywej przejciowej z rozbiegu na prg, wybudowano wiee startowe w konstrukcji drewnianej ze stanowiskami startowymi, zainstalowano wiata startowe, przeprofilowano grn cz zeskoku poprzez zdjcie ok. 200 m3 ziemi, uformowano przeciwstok na kocu wybiegu, odremontowano schody stalowe, wykonano ekspertyzy wytrzymaociowe wiey sdziowskiej, dokonano remontu zachowawczego wiey ze wzmocnieniami, wybudowano te wieyczki dla trenerw".

Kolejna modernizacja miaa miejsce w 2002 roku. Zakoczya si na pocztku 2003 roku, a oficjalne otwarcie obiektu miao miejsce w lutym podczas finaw Oglnopolskiej Olimpiady Modziey. Najduszy skok na skoczni w Lubawce odda do tej pory Czech Antonin Hajek (97,5 m.), jednak oficjalny rekord naley do Wojciech Tajnera i wynosi 95 metrw. Mao kto wie, i w Lubawce znajduje si jeszcze jedna skocznia. Jest to nieczynny, naturalny obiekt K-30, ktry znajduje si w lesie, obok stoku narciarskiego.
[strona=11]
Pierwsza skocznia w Dusznikach-Zdroju stana w latach 30-tych. Jej punkt konstrukcyjny wynosi 45 metrw. Nosia nazw Hainwiesenschanze. Skakali na niej niemieccy zawodnicy. Do dzi zachoway si jedynie jej szcztki. Drugi obiekt powsta na Jamrozowej. Skocznia posiada punkt K-70, w tej chwili jest nieczynna i bardzo zaniedbana, jej zeskok porasta wysoka trawa. Okazao si, e zostaa wadliwie skonstruowana, przez co skaczcy na niej zawodnicy mieli due problemy z przeskoczeniem buli. Planowana jest renowacja tej skoczni, a take budowa obiektu K-20. Przed II Wojn wiatow w Szklarskiej Porbie powstay dwie skocznie. Wiksza z nich po licznych modernizacjach posiadaa punkt K usytuowany na 70 metrze i pokryta zostaa igielitem, mniejsza bya skoczni 32-metrow. W 1956 roku w Szklarskiej Porbie rozegrano nawet Mistrzostwa Polski w skokach. Najlepszy okaza si wtedy Wadysaw Tajner. Do dzi zachoway si jedynie pozostaoci po "siedemdziesitce" a konkretnie jej betonowy rozbieg. W tej chwili mwi si o wybudowaniu w Szklarskiej Porbie skoczni K-20. Take dwie skocznie posiada swego czasu wieradw-Zdrj. Byy to obiekty o punktach konstrukcyjnych 50 i 20 m. Obecnie ju nie funkcjonuj. Ju w latach 30-tych, w Pokrzywnej powstaa skocznia o punkcie K-35. Ostatnie skoki oddano tam w latach 50 - tych, od tamtej pory obiekt ten popada zacz stopniowo w ruin i dzi nie ma ju po nim ladu. W pobliskiej Przesiece istniaa skocznia Hain o punkcie K-20. W Szczawnie Zdroju funkcjonowaa niegdy skocznia na wzgrzu Gedymina. Tam rwnie skakano do lat 50-tych. W Srebrnej Grze istniaa przed wojn skocznia K-30. Na pocztku lat 30-tych, 35 metrowa skocznia stana w miejscowoci Sokolec, zwanej wwczas Falkenberg. Na pocztku drugiej dekady ubiegego stulecia w miejscowoci Sokoowsko (wczenie zwanej Grbersdorf) powstaa ogromna jak na tamte czasy skocznia narciarska, na ktrej prawdopodobnie osigano odlegoci nawet do 60 metrw! A warto pamita, e wczesny rekord wiata oscylowa w okolicach 70 metra. Skocznia ta, ktra nosia nazw Freudengrundschanze, bya wanym miejscem przygotowa reprezentacji Niemiec do duych imprez. Nie wiadomo kiedy przestaa by uywana. Dzi ju nie istnieje. Midzy Sudetami a Beskidami znajduje si Racibrz, ktry take mia niegdy swoj skoczni. Pooona bya w Arboretum Bramy Morawskiej. To taki las w dzielnicy Obora, lecej przy drodze do Rybnika. Jej punkt konstrukcyjny wynosi okoo 20 metrw. Dzi nikt tam ju nie skacze.

Istnieje obecnie pilna potrzeba wybudowania w Karkonoszach kilku maych obiektw. Modzi skoczkowie wywodzcy si z tego regionu nie maj zapewnionej bazy treningowej. Grupa zawodnikw szkolona przez Wiesawa Dygonia zmuszona jest doskonali swoje umiejtnoci na skoczniach czeskich (Harrachov, Desna, Lomnica nad Popelkou) oraz niemieckich (Kottmar, Spitzkunnersdorf).

Skocznie na Podkarpaciu


Turniej czterech skoczni w Bieszczadach? Brzmi to nieco dziwnie i abstrakcyjnie. Naley jednak wiedzie, i na czterech podkarpackich skoczniach: W Sanoku, Zagrzu, Dukli i Iwoniczu-Zdroju na przeomie lat 60 i 70-tych rozgrywano cykliczne zawody zblione nieco sw form do synnego austriacko-niemieckiego turnieju.20 Niegdy narciarstwo klasyczne, a zwaszcza skoki, byy w tym regionie bardzo wan i dynamicznie rozwijajc si dyscyplin.

Sanok to miasto o bardzo bogatych tradycjach narciarskich. W okresie II Rzeczpospolitej funkcjonowao na terenie miasta a 5 sekcji narciarskich. Byy to kluby: "Sok", "Harcerski Klub Narciarski" (HKN), "Strzelec", "Makabi" oraz "Wojskowy Klub Sportowy" (WKS) - funkcjonujcy przy II Puku Strzelcw Podhalaskich. Ostatnia z wymienionych tu druyn w sezonie 1936/37 signa nawet po Puchar Prezydenta RP Ignacego Mocickiego za sukcesy we wspzawodnictwie w narciarstwie masowym, co wiadczy o wysokim poziomie sportowym wczesnych sanockich klubw sportowych. Po wojnie tradycje narciarsk kontynuoway takie kluby jak: "MKS Zryw", "Zwizkowiec", "Stal", "WKS Sanok". Na pocztku lat 50-tych w Sanoku zbudowano skoczni narciarsk posiadajc sztuczny najazd na terenie Parku Miejskiego. W sezonach 1956 i 1957 miasto to byo gospodarzem Mistrzostw Okrgu PZN.21 Niestety lata 70-tych i 80-tych to gboki kryzys sanockiego narciarstwa. Skocznia przestaa funkcjonowa i zostaa zdewastowana. Degradacja infrastruktury technicznej oraz likwidacja kolejnych sekcji i klubw sprawiy, i narciarstwo na terenie Sanoka stao si sportem uprawianym wycznie amatorsko. Miejscowe wadze d jednak do tego, by wskrzesi dawne tradycje. Wedug nich istniejce do dzi na terenie Parku Miejskiego pozostaoci po dawnej skoczni narciarskiej mogyby stanowi ciekaw baz do poczyna inwestycyjnych. Planuje si, by na jednym zeskoku umieci dwie igielitowe skocznie o punktach konstrukcyjnych K-10 i K-25. Zaplecze sanitarno - gastronomiczne obiektu, zlokalizowane w grnej czci skoczni, miayby stanowi: szatnia dla zawodnikw, magazyn sprztu oraz bar. Skocznia narciarska jako obiekt sportowy staaby si niewtpliwie take turystyczn atrakcj miasta. Sanok nie otrzyma jednak wsparcia finansowego ze strony Polskiego Zwizku Narciarskiego, gdy nie zosta uwzgldniony w ramach Narodowego Programu Rozwoju Skokw, wic trudno przypuszcza, by wadzom udao si zrealizowa ten projekt wycznie z wasnych rodkw. Najprawdopodobniej wic kolejna tego typu inicjatywa w Polsce zakoczy si na etapie planw.

Iwonicz Zdrj to znane uzdrowisko w wojewdztwie podkarpackim, lece nieopodal granicy polsko-sowackiej. Znajduj si tam trzy skocznie narciarskie, ktre przez dugie lata stay odogiem. Niegdy byy one wasnoci klubu Grnik Iwonicz, a gociy tak wybitne postacie jak Bronisaw Czech czy Stanisaw Marusarz. Jako ciekawostk mona poda fakt, i na najwikszej z iwonickich skoczni skaka niegdy sam Jens Weissflog i by nawet rekordzist tego obiektu. Po wielu latach, w 2003 roku uruchomiono jedn z trzech iwonickich skoczni - tak zwan redni, o punkcie konstrukcyjnym zlokalizowanym na 40 metrze. Niedawno przywrcono te do uytku skoczni K-20. Na swoj modernizacj czeka cay czas obiekt K-60.

W tej chwili najwaniejszym orodkiem narciarskim na Podkarpaciu jest Zagrz. Znajduje si tam kompleks trzech piknych skoczni: K-10, K-20, K-40, posiadajcych sztuczne owietlenie. Najwiksza z nich powstaa na pocztku lat 50-tych. Miaa wtedy punkt K- 34. Pierwsze zawody rozegrano na niej w 1954 roku, a zwycizcami zostali Marian Mogilan i Jzef Rydel. Kapitalna modernizacja zagrskich obiektw miaa miejsce w 2004 roku. Rok pniej skocznie zostay wyoone igielitem. Planuje si tu take budow obiektu o punkcie K 80 - 90 m. Jeeli plany te zostan zrealizowane to bdzie to pierwsza rednia skocznia w Bieszczadach. Obiekty w Zagrzu s aren zmaga modych skoczkw narciarskich w ramach cyklu Lotos Cup.
Obecnie planuje si budow kilku nowych skoczni w tym regionie: Komacza (K-30), Zatwarnica (K-40, K-20, K-10), Ustrzyki Dolne (K-20, K-40).



20J. Batruch, Przewodnik po historii narciarstwa w kronieskim, Krosno 1995, s. 25
21jw. , s.46-48.
[strona=12]

Pozostae skocznie


Warto wiedzie, e na nartach skakano i nadal skacze si w naszym kraju nie tylko na terenach grzystych. Wiele skoczni narciarskich lokalizowano na obszarach wyynnych, pagrkowatych a nawet nizinnych. Zapraszam wic do wdrwki ladami skoczni narciarskich powstaych poza pasmem gr wysokich.

W latach 50-tych na Grze witego Marcina w Tarnowie powsta 30-metrowy obiekt do skakania na nartach. W dniu otwarcia skoczni pad jego rekord ustanowiony przez skoczka z Zakopanego, wynoszcy 26 metrw. Mimo, e niegdy regularnie odbyway si tu zawody to wyniku tego nie udao si nikomu poprawi. Nastpnie przez szereg lat skocznia leaa odogiem i zacza stopniowo popada w ruin. Ostatecznie rozebrana zostaa w latach 80-tych. Wiosn 2003 roku pojawiy si propozycje odbudowy skoczni na Grze w. Marcina. Skoczyo si na rozmowach. Take w 2003 roku grupa zapalecw z Tarnowa doprowadzia do powstania niewielkiej skoczni na Diablej Grze, o ktrej szerzej w dalszej czci przewodnika.

W pooonym o 70 km. na wschd od Tarnowa Strzyowie znajduje si nieuywana w chwili obecnej skocznia o nietypowym punkcie konstrukcyjnym K-31. Jej stan nie jest jednak najgorszy i stosunkowo szybko mona by przywrci j do stanu uywalnoci. S zreszt takie plany. Obiekt ma by poddany renowacji, punkt K skoczni zostanie przesunity na 40 metr, dodatkowo planuje si wybudowa tu skoczni K-20, na ktrej mogliby stawia pierwsze kroki modzi adepci skokw ze Strzyowa.

Swego czasu skoczni posiada nawet Krakw! Niestety wiadomo o niej tylko tyle, e zostaa wybudowana przed wojn na obrzeach Lasu Wolskiego i moliwe byy na niej skoki do 30 metrw. Jeszcze przed okoo dwudziestu laty skoczni narciarsk moga pochwali si Wieliczka. Obiekt o drewnianym rozbiegu pozwala na osiganie ponad dwudziestometrowych odlegoci. Istniay niedawno plany odbudowy skoczni i budowy wycigu, ale nie zostay zrealizowane. W odlegej o 25 kilometrw od Krakowa miejscowoci Jawornik powstaa w 2004 r. 15-metrowa skocznia narciarska o nazwie "Sokolica". Pomysodawc jej powstania by Franciszek Moskal prezes LZS "Jawor" Jawornik, ktry obecnie jest sdzi podczas tutejszych konkursw skokw. Skoczni wybudowali miejscowi chopcy, pasjonujcy si t dyscyplin sportu. Rok pniej przesza ona kapitaln modernizacj, ze skoczni amatorskiej zamienia si w profesjonalny obiekt i pokryta zostaa igielitem. Dugo rozbiegu wynosi 17 metrw. Jej rekord to 20 metrw, uzyskanych przez Mariusza Pustul. Obiekt jest wasnoci klubu LKS Jawor Jawornik. Swoj skoczni posiaday swego czasu Wadowice. Jeli wierzy nie potwierdzonym do koca acz wiarygodnym informacjom, skaka na niej kiedy sam Karol Wojtya i uzyska 27 metrw.22

90 kilometrw na pnocny zachd od Krakowa, nieopodal Dbrowy Grniczej i Sosnowca pooony jest Bdzin. Take tam staa swego czasu skocznia narciarska. Znajdowaa si w przemysowo - mieszkaniowej dzielnicy Grodziec, na Grze witej Doroty (382 metry).23 To prawdopodobnie jedyna skocznia narciarska w tym regionie.

Skocznia w Lublinie o nazwie Wieniawa stana w 1955 roku, cztery lata po powstaniu Okrgowego Zwizku Narciarskiego. Dugo jej rozbiegu wynosia 14 metrw. Inauguracyjne zawody, w ktrych udzia wzio 17 skoczkw rozegrano w styczniu 1955 roku. Pad podczas nich rekord skoczni - 19,5 metra autorstwa Wojciecha Papiea. Zawody na Wieniawie rozgrywano do 1963 roku, a sekcje skokw posiaday cztery kluby AZS, Gwardia, Lublinianka i KS Staszic Lublin. W latach 60-tych skocznia zostaa rozebrana z rozkazu Ministerstwa Obrony Narodowej. Po sukcesach Adam Maysza pojawiy si plany rekatywacji skokw w tym regionie i budowy kompleksu maych skoczni w pobliskim Rblowie. Bya to inicjatywa Kazimierza Antonia, ktry jest wacicielem rblowskiego wycigu narciarskiego. Miay by to obiekty K-10, K-20, K-30 i K-40, a sw pomoc przy ich powstaniu zadeklarowa nawet Stefan Hula Senior, medalista Mistrzostw wiata w kombinacji norweskiej w Falun. Pki co nic z tych planw nie wyszo.

W 2003 roku powstaa inicjatywa wybudowania skoczni narciarskiej w Szczebrzeszynie. Ambitny plan zakada na pocztku budow skoczni K-90, potem postanowiono stworzy mniejszy obiekt. Rozpoczcie prac przeciga si jednak i do dzisiaj skoczni w miecie najsynniejszego na wiecie chrzszcza nie ma. Wedug sw burmistrza obiekt mia powsta w latach 2004-2006. Cakowity koszt budowy wynie mia 5 mln zotych. Dwie trzecie pienidzy Szczebrzeszyn zamierza pozyska z Unii Europejskiej. Miejscem powstania skoczni mia by stok w Kawczynku lub Bonie w Szczebrzeszynie. Odwany projekt od pocztku wzbudzi spore kontrowersje wrd radnych. Cz z nich popara denia burmistrza, inni jednak zdecydowanie sprzeciwiali si temu pomysowi. Spraw bliej zainteresowa si "Dziennik Wschodni", ktry podda wtpliwo zasadno tego przedsiwzicia. Opublikowany na amach tej gazety tekst: "Burmistrz spada z progu" by druzgocc krytyk koncepcji Mariana Mazura. Sprawa odbijaa si coraz szerszym echem. Zaczto zadawa sobie pytania, jaki sens ma budowa tak duego obiektu bez niezbdnej infrastruktury, zaplecza technicznego, wreszcie bez kilku mniejszych obiektw, na ktrych sportowego abecada mogliby si uczy modzi adepci skokw. Znajdujc si pod ostrzaem krytyki burmistrz zacz tumaczy si ze swego pomysu, obracajc ca sytuacj z powstaniem redniej skoczni na Lubelszczynie w art, obiecujc jednake powstanie maej rekreacyjnej skoczni, Pki co skoczni, nawet rekreacyjnej, w Szczebrzeszynie nadal nie ma. Temat powstania maego obiektu do skakania na nartach nadal istnieje, ale w wypowiedziach pana Mariana Mazura prezentuje si do abstrakcyjnie, wci brakuje konkretw: Pozostaje mie nadziej, e burmistrz wywie si ze swych obietnic i do powstania skoczni w kocu dojdzie, a Szczebrzeszyn nawie do dawnych tradycji narciarskich, z ktrych syn kiedy na caej Zamojszczynie. Istniaa tu ju w przeszoci maa skocznia, naleca do dynamicznie rozwijajcego si niegdy klubu LKS Roztocze Szczebrzeszyn. W latach 50. znakomicie funkcjonowaa take skocznia narciarska w pobliskim Zwierzycu. Moliwe byy na niej skoki do 20 metrw. Obiekt by aren czstych zmaga miejscowej modziey. Pierwszym mistrzem woj. lubelskiego zosta 16-letni junior Stefan Wglarz - gral spod Nowego Targu, ktry by w tym czasie uczniem Technikum Przemysu Lenego wanie w Zwierzycu.



22Informacj tak podaje niemiecka strona internetowa powicona skoczniom narciarskim, www.skisprungschanzen-archiv.de
23na pdst. Encyklopedia multimedialna PWN "Sport", Wydawnictwo naukowe PWN S.A. W-wa 2000
[strona=13]
W Kielcach istnieje skocznia K-60 o nazwie Piercienica, ktra od ponad dwudziestu lat jest nieczynna. Ostatnie kilkanacie lat bez nadzoru sprawio, e popada w ruin. Prowadzce na gr schody rozkradziono lub poniszczono. Doszo tu do kilku wypadkw, gdy nierozwani spacerowicze prbowali wdrapa si na jej szczyt. Siedem lata temu wysza inicjatywa, by zrobi tu taras widokowy i ciank do wspinaczki. W 2003 roku niespodziewanie jednak pojawi si cie szansy na odbudowanie obiektu i przywrcenie go do stanu uywalnoci. Gdy Prezydent Lubawski obejrza Piercienic, stwierdzi, e wbrew temu co si mwi, wcale nie jest ona w stanie kwalifikujcym j tylko do zburzenia, ktre pochonoby wiele kosztw. Lepszym pomysem wedug niego byaby jej modernizacja. Naleaoby dostosowa skoczni do dzisiejszych standardw, zmieni kt nachylenia zeskoku, zamontowa windy w miejsce schodw zawieszonych niemal w powietrzu. Najwikszym problemem miao by wycicie lasu, ktry wyrs na zeskoku. Prezydent Kielc nie znalaz jednak poparcia dla swojej inicjatywy. Dzi wiadomo ju na pewno, e kielecka skocznia nie zostanie reaktywowana.

W podkieleckim Tumlinie pierwsza skocznia narciarska o punkcie K-25 stana w 1952 roku na Grze Grodowej. W inauguracyjnych zawodach triumfowa Zbigniew Kozerski, ktry uzyska 18 metrw. Rekord obiektu nalea do Jana Starzewskiego i wynosi 32 metry. Rok pniej rozpoczto budow drugiej, wikszej skoczni, a na miejsce jej lokalizacji wybrano Gr Wajsow. Byo to olbrzymie przedsiwzicie, budowa pochona 270 tysicy 981 wczesnych zotych. Obiekt powstawa przez trzy lata. By bardzo nowoczesny jak na tamte czasy, przyjedali tu na treningi i zawody skoczkowie z Zakopanego i Poronina. Jego punkt K wynosi 45 metrw i do czasu powstania kieleckiej "szedziesitki" bya to najwiksza polska skocznia zlokalizowana poza pasmem gr wysokich (Sudety, Karpaty). Pierwszy konkurs na nowopowstaej skoczni mia miejsce w 1956 roku. Zawody wygra Czesaw Nawara. Rekordzist obiektu jest znakomity polski skoczek lat powojennych, Antoni Wieczorek, uzyska on tutaj 56 metrw. Warto zaznaczy, i na skoczni niemal zawsze panoway sprzyjajce warunki atmosferyczne. Wiatr najczciej wia zawodnikom pod narty, a nieg lea tu bardzo dugo, gdy skocznia znajduje si na pnocnym stoku gry. Wiksza z tumliskich skoczni ulega jednak z czasem zupenej dewastacji. Ostatnie oficjalne zawody w tym miecie odbyy si na mniejszej ze skoczni w poowie lat 80-tych. Rozpada si sekcja narciarska klubu LZS Skaa Tumlin i od tamtego czasu obiekt stopniowo popada w ruin. Po sukcesach Adam Maysza grupa zapalonych amatorw odbudowaa mniejsz z tumliskich skoczni i rozpocza regularne skakanie. Inicjatorem reaktywacji skokw w Tumlinie by Marcin Dziwon, ktry z wasnej kieszeni sfinansowa cz przedsiwzicia i razem z kolegami zabra si do odbudowy obiektu. Naleao wyci krzaki na zeskoku, pokry najazd deskami, wyremontowa prg. Koszt odbudowy wynis okoo tysica zotych. W klubowym magazynie, udao si znale kilka starych par nart do skakania i modzi skoczkowie - amatorzy z Gr witokrzyskich mogli ju kontynuowa pikn narciarsk tradycj.

Pierwsza skocznia narciarska w Warszawie, o punkcie konstrukcyjnym 20 metrw, powstaa ju w latach 20-tych. Znajdowaa si na Agrykoli. Jej rekordzist by zakopiaczyk Wadysaw Gsienica - Roj, Akademicki Mistrz wiata z 1957 roku z Oberammergau. Podczas ostatniego konkursu rozegranego na tym obiekcie uzyska 25 metrw. Skocznia przestaa by uywana na pocztku lat 50-tych.24 W 1953 roku na Mokotowie powstaa wiksza skocznia o nazwie Skarpa. Miaa by potwierdzeniem moliwoci gospodarki socjalistycznej, w kocu w bratniej Moskwie, na Leninowych Wzgrzach, take znajdowaa si skocznia. Niegdy pokryta igielitem Skarpa rokrocznie gocia krajow czowk, gdy bya staym miejscem przygotowa reprezentacji Polski. Skakali tu midzy innymi: Wojciech Fortuna, Stanisaw Pawlusiak, v-ce Mistrz wiata z Zakopanego z 1962 r., Antoni aciak, oficjalny rekordzista obiektu (40,5 m.) czy Janusz Duda, autor najduszego skoku w historii tej skoczni (48 m.), ktry zaliczy nawet wystpy w Pucharze wiata. Punkt konstrukcyjny Skarpy wynosi 38 metrw. To wanie skocznia w Warszawie, a nie w Zakopanem czy Wile jako pierwsza w Polsce pokryta zostaa matami igielitowymi. Przywieziono je z Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Odbyway si tu niegdy cykliczne konkursy o Mistrzostwo Warszawy. Skoczni zamknito w 1989 roku, kiedy z konstrukcji zaczy odpada kawaki betonu. Dzi obiekt wyglda makabrycznie: popkany beton, przewrcone latarnie na zeskoku, wybite szyby w wiey sdziowskiej... Niejasna jest przyszo tego obiektu. Na jego odbudow nie ma szans, nie ma take rodkw finansowych na ostateczn rozbirk, wic skocznia najprawdopodobniej prdzej czy pniej po prostu si zawali.

W latach 1969-1980 w odzi istniaa skocznia narciarska o punkcie K-15 metrw. Znajdowaa si na Rudzkiej Grze, ktra jest najwyszym punktem w tym miecie. Skocznia zaprojektowana zostaa w 1965 roku przez odzianina Edmunda Boroskiego. W celu wyprofilowania zeskoku na przywieziono na Rudzk Gr ponad 260 tys. ton mieci i gruzu. Budowa skoczya si w 1969 r. i pochona 40 mln z (ponad poow prac zrobiono w czynie spoecznym). 15 grudnia tego roku obiekt otrzyma licencj Polskiego Zwizku Narciarskiego, ktra zezwalaa dzkiej skoczni na organizowanie oficjalnych zawodw nawet do 1975 roku. Planowano pooy tam nawet igielit, wybudowa trybuny dla kibicw i wie sdziowsk. W latach 80-tych, zaczo brakowa pienidzy i skocznia popadaa w ruin. Niestety nie istniej adne wiarygodne dane na temat rozgrywanych tam konkursw, a co za tym idzie brak informacji o rekordzie obiektu. Obok skoczni istnia tu take tor saneczkowy. W pooonym nieopodal odzi Zgierzu w orodku "Malinka", istnieje obecnie rekreacyjna skocznia o punkcie K-5.



24W. Szatkowski, Od Marusarza do Maysza, Zakopane 2004, s. 341.
[strona=14]
Skocznia w Czarnkowie (miasto pooone 70 km. na pnoc od Poznania) o nazwie "Grzybek" powstaa w 1964 roku. Znajduje si w parku Staszica, bya wasnoci klubu KS Note. Zbudowano j w czynie spoecznym z okazji XX-lecia PRL. W powstaniu tej skoczni swj udzia mieli pracownicy niemal wszystkich zakadw pracy i uczniowie czarnkowskich szk. Najlepszym skoczkiem w historii Czarnkowa jest Kazimerz Polus. Po raz pierwszy ustanowi rekord skoczni gdy mia zaledwie 11 lat. Miao to miejsce w 1966 roku. Mody skoczek pofrun na odlego 16,5 metra. Ostatni rekord czarnkowskiej skoczni wynosi 32 m. i take nalea do Polusa. Obiekt ten przesta by uywany w latach 80. Zimy nie byy ju wystarczajco mrone, brakowao chtnych do skakania. Nie ma ju nadziei na przywrcenie skoczni do stanu uywalnoci. Naleaoby zupenie zmieni profil obiektu, podwyszy prg. Czarnkw nie ma pienidzy na modernizacj. Skocznia w tej chwili wykorzystywana jest jedynie podczas wycigw kolarskich Skoda Grand Prix MTB.

Na nartach skakano take na Warmii i Mazurach. Dyscyplin t uprawiano tam ju przed wojn. W latach 20-tych powstaa bowiem 30-metrowa skocznia w Rudziskach Pasymskich zlokalizowana w Lesie Miejskim. Miaa suy skoczkom niemieckiej reprezentacji w celach przygotowawczych do igrzysk olimpijskich. Po wojnie przestaa by uywana, popada w ruin, a wraz z upywem lat zupenie znikna. W 2005 grupa modych zapalecw ze Szczytna postanowia wskrzesi dawn tradycj i na miejscu starej skoczni wybudowa nowy obiekt do skakania. Miaa by to skocznia K-10. Poczyniono ju pierwsze pomiary terenu i przygotowania do budowy. Ambitni konstruktorzy pokonywali codziennie kilkanacie kilometrw na rowerach, wiozc ze sob ciki sprzt, by dokoczy swe dzieo. Niestety wszystko, co udao si zrobi zostao brutalnie zniszczone przez wandali i kontynuowanie prac nie miao ju sensu. W latach 40-tych wybudowano skoczni o punkcie K-40 w miejscowoci Wilkasy (nieopodal Giycka), a konkretnie na terenie wioski turystycznej "Silnowa". Bya wypitrzona ponad wzgrze nad jeziorem Niegocin, zwanym wwczas Szacem Pruskim, a zeskok by mniej wicej tam, gdzie dzi s schody na pla i do portu. Specyfika tego obiektu polegaa na tym, i zawodnicy po oddaniu skoku faz odjazdu wykonywali na... zamarznitej tafli jeziora. Dzi trudno sobie wyobrazi, i miejsce to byo niegdy aren popisw specjalistw od skakania na nartach. Niegdy istniaa take skocznia w Godapi. Powstaa na Piknej Grze w latach 50 - tych. Jej rekord wynosi 48 metrw i nalea do Janusza Zabawy. Niestety szybko ulega zniszczeniu, w kocu okoliczni mieszkacy rozebrali jej drewnian konstrukcj i przeznaczyli na opa. Narodowy program Rozwoju Skokw zakada odbudow skoczni w Godapi, nic jednak nie wskazuje na to, by rzeczywicie miaa tam powsta nowa skocznia. W 1996 roku stana skocznia w Lidzbarku Warmiskim, ktrej z czasem nadano imi Adama Maysza. Obiekt znajduje si, a waciwie znajdowa na Krzyowej Grze, jego punkt konstrukcyjny zlokalizowany by na 30 metrze. Co ciekawe, rekord skoczni nalea do reprezentanta Polski, olimpijczyka z Salt Lake City, Tomisawa Tajnera, ktry odda tu skok na odlego 35 metrw. Od kilku lat obiekt jednak jest nieczynny. Wszystko, co po nim pozostao to supy na ktrych sta rozbieg.

A trzy skocznie narciarskie posiadao swego czasu Trjmiasto. Dwie z nich znajdoway si w Gdasku. Obiekt w malowniczej Dolinie Radoci zbudowano przed wojn, w 1932 roku jako najwiksz skoczni na Pomorzu Wschodnim. Dugo jego rozbiegu wynosia 10 metrw. Trudno dzi ustali jaki by punkt konstrukcyjny tej skoczni, ale mona przypuszcza, i waha si on w granicach 30 metra. Nieprawd jest, jak informuje jeden z trjmiejskich portali internetowych, jakoby po 1945 r. skocznia nie bya wykorzystywana. Wedug mieszkacw Doliny Radoci skakano na niej przynajmniej do lat 60-tych. Rekord skoczni nalea do niejakiego Kotunia (nie udao mi si ustali imienia tego zawodnika), skoczka z Zakopanego, ktry usta tu skok na 39 metrw. w Kotu by pniej trenerem klubu MZS Gdynia, ktry posiada wtedy sekcj skokw narciarskich. Kiedy trener Kotu opuci trjmiasto i wyemigrowa do USA, dyscyplina ta zacza powoli zamiera. W Dolinie Radoci rozgrywano kiedy imprezy o zasigu oglnopolskim, i to nie tylko w skokach, ale take w kombinacji norweskiej i biegach. Poniewa bardzo dugo lea tu nieg tradycj stay si wiosenne konkursy skokw. Niegdy odbyy si tu zawody 30 kwietnia!25 W latach osiemdziesitych istniaa tu jeszcze wieyczka obserwacyjna, ale dzi nie ma ju po niej ladu, po okolicy porozrzucane s bale, ktre stanowiy kiedy rozbieg. O tym, e znajdowaa si tu skocznia przypomina stosunkowo dobrze zachowany prg. W okresie midzywojennym na skoczni zgin niemiecki skoczek narciarski, jego nagrobek znajduje si naprzeciw zeskoku. Druga z gdaskich skoczni znajduje si we Wrzeszczu. Nazywa si Tomac. Geneza owej nazwy nie ma jednak zwizku ze skokami na nartach. W tene sposb na cz swojego idola, amerykaskiego rowerzysty, Johnego Tomaca, ochrzcili j specjalici od zjazdw na rowerach, ktrzy niejako przejli "w spadku" skoczni od narciarzy i wykorzystuj do uprawiania swych ekstremalnych szalestw. Najlepsi osigaj tu prdko 90 km/h. Skocznia powstaa w latach 30-tych. Jej punkt K wynosi 30 metrw. Najdalej poszybowa tu Kazimierz Polus, ktry jak wiadomo, by take rekordzist skoczni w Czarnkowie. W 1970 roku w skoczek uzyska tu 34,5 metra. Dzi nie ma ju ladu po rozbiegu skoczni, ale charakterystyczny ksztat zeskoku przypomina, e kiedy uprawiano tu t najbardziej widowiskow dyscyplin wiata. Obiekt znajduje si w lesie, po obu stronach szczelnie osonity by przez drzewa, co w praktyce eliminowao problem wiatru. ysa Gra w Sopocie wznosi si na 110 m n.p.m., rozciga si z niej rozlegy widok na Zatok Gdask i sam Gdask wraz z czci uaw Wilanych. Tam wanie, nieopodal synnej Opery Lenej, wybudowano (prawdopodobnie jeszcze przed wojn) skoczni narciarsk. Wedug oficjalnych informacji jej punkt konstrukcyjny wynosi 25 metrw, jednak porwnujc jej wielko do opisywanych wczeniej skoczni w Gdasku naley stwierdzi i ustpuje im nieco pod tym wzgldem, stad te dane te trudno uzna za wiarygodne. Bya to w duej czeci skocznia naturalna, uksztatowanie terenu w tym miejscu a prowokowao do tego, by uczyni ze skoczni. W miejscu, w ktrym zaczyna si rozbieg znajduj si dwie betonowe kostki i to w zasadzie wszystko, co dzi odrni t grk od innych. Jeszcze jaki czas temu istniay pozostaoci po schodkach prowadzcych na gr skoczni, ale dzi nawet po nich nie ma ju ladu.

Jako ciekawostk mona poda fakt, e istniay niedawno plany, by na Dugim Targu w Gdasku nieopodal synnego Neptuna postawi niewielk skoczni igielitow. Bya to inicjatywa gdaskiej Grupy Lotos, ktra jest sponsorem reprezentacji polskich skoczkw i czynia starania, by sprowadzi nad morze Adama Maysza. Skoczek z Wisy mia na tym miniobiekcie odda kilka skokw. Do tego jednak nie doszo i na razie nic nie wskazuje na to, by Maysz zawita do grodu na Motaw. Pniej pojawia si koncepcja, by zorganizowa tu konkurs skokw dla juniorw. Take i ta idea upada.


25Informacje pochodz z rozmw przeprowadzonych z mieszkacami Doliny Radoci w kwietniu 2006 roku.
[strona=15]

Skocznie amatorskie


Eksplozja Mayszomanii, jaka miaa miejsce na przeomie wiekw sprawia, e w Polsce pojawia si zaczo coraz wicej miniskoczni narciarskich i to nie tylko w okolicach grskich. Spord niezliczonej iloci amatorskich obiektw tego typu wybraem te, na temat ktrych posiadam dostatecznie duo informacji, ktre wydaj si najciekawsze i swym wygldem najbardziej przypominaj autentyczne skocznie.

Skocznia w niewielkim Czercu, pooonym nieopodal cka, bije pod kadym wzgldem na gow inne amatorskie skocznie, ktre po sukcesach Adama Maysza zaczy wyrasta w naszym kraju jak grzyby po deszczu. Obiekt wyglda nadzwyczaj profesjonalnie, charakteryzuje si bardzo "skoczniowym" wygldem. Zainteresowanie miejscowej modziey skokami zaczo si w 2000 roku. Chopcy z Czerca i okolic zafascynowani osigniciami naszego mistrza z Wisy zaczli budowa sobie niewielkie skocznie ze niegu. Wiadomo jednak jak nietrwae musiay by to obiekty, a i odlegoci jakie na nich osigano nie wszystkich zadawalay. W 2003 roku postanowiono wybudowa obiekt bardziej przypominajcy skoczni narciarsk. Do budowy wykorzystano deski i pustaki. Dziki tym zabiegom odlegoci, jakie mona tam byo osiga wzrosy do 7 metrw. Zaczto rozgrywa pierwsze zawody, na ktrych pojawiali si ju kibice. Jednak plany ambitnej modziey z Czerca zaczy i coraz dalej. Podjto wreszcie decyzj o wybudowaniu tu profesjonalnego obiektu. Prace zaczy si latem 2005 roku. Materiay na budow nowej skoczni pochodziy z rozbirki starego obiektu, cz podarowaa chopcom nieodpatnie firma Trak Drew, a pozostae zapalecy z Czerca zakupili za wasne fundusze. Pan Wadysaw Czepielik uyczy nieodpatnie swej koparki, za pomoc ktrej uformowa odpowiednio bul. Powstaa nawet wiea sdziowska. W tej chwili obiekt posiada punkt K usytuowany na 12 metrze, Skocznia ma 6,7 m. wysokoci, rozbieg 13 m. dugoci i 1,5 m. szerokoci. Na rozbiegu istnieje moliwo regulacji belki startowej. Kade zawody posiadaj odpowiedni opraw. Komentator informuje na bieco, zazwyczaj licznie zgromadzon publiczno (zwykle jest to okoo 200 osb), o tym co aktualnie dzieje si na skoczni. Nad przebiegiem kadego konkursu czuwa sdzia, pan Andrzej Kulig. Ale zaoenia skoczkw z Czerca sigaj jeszcze dalej. W najbliszym czasie planuje si wykonanie owietlenia skoczni, co umoliwi rozgrywanie wieczornych konkursw! Wkrtce po zrealizowaniu ambitnego przedsiwzicia, modzie z Czerca i jej projektem zainteresoway si media. Obszerny artyku o skoczkach z tej podckiej miejscowoci ukaza si w Dzienniku Polskim. Nastpnie relacje z konkursw na Maej Krokwi (jak ochrzczono t "skoczek") miay miejsce w Kronice Sportowej w TVP oraz w Teleexpresie.

W 2003 r. z inicjatyw zorganizowania pierwszych otwartych mistrzostw powiatu wielickiego w skokach narciarskich wystpi nauczyciel wychowania fizycznego w Szkole Podstawowej w Biskupicach, Stanisaw Kowal. Mistrzostwa odbyy si pod patronatem starosty powiatu mylenickiego Adama Kocioka. Pod gr Bukowiec zostaa wybudowana naturalna skocznia narciarska o punkcie konstrukcyjnym 12 - 15 metrw. Gociem honorowym imprezy by pierwszy polski medalista zimowych igrzysk olimpijskich z Cortina d'Ampezzo w 1956 roku, specjalista od kombinacji norweskiej, Franciszek Gro-Gsienica, przyjecha ze swoim ziciem, ojcem olimpijczyka Tomasza, wczesnym trenerem kadry narodowej kombinacji norweskiej, Lechem Pochwal, pracujcym na stae w zakopiaskiej Szkole Mistrzostwa Sportowego. Udzia w zawodach wzio okoo 40 modych skoczkw z Wieliczki, Biskupic, Gdowa, Klaja, Niepoomic i innych miejscowoci. Do skokw kwalifikacyjnych kady przystpi na wasnych nartach zjazdowych. W seriach konkursowych modzi narciarze mogli wystartowa na autentycznych "skokwkach", ktre przywiz ze sob trener Pochwala.

W ubiegym roku w odlegej o 5 km. od Wadowic Radoczy powstay trzy mae amatorskie skocznie o punktach konstrukcyjnych K-4,5, K-6 i K-8. Rekordzist wszystkich obiektw jest Ryszard Waliczek, ktry na obu mniejszych skoczniach doskoczy do 7 metra, a na najwikszej wyldowa na 12 metrze.

W pooonej na Podhalu miejscowoci Skawica znajduje si dua amatorska skocznia narciarska. Posiada punkt konstrukcyjny zlokalizowany na 20 metrze. 6 lutego 2005 roku odbyy si tu I Mistrzostwa Amatorw w Skokach Narciarskich Poudniowej Polski. Do zawodw zgosio si 79 skoczkw ze Skawicy i okolic. Startowali oni w trzech kategoriach wiekowych: szkoa podstawowa, gimnazjum oraz modzie ponadgimnazjalna i starsi. Nad przebiegiem zawodw i pomiarem oddanych skokw, prcz organizatorw, czuwao omiu sdziw, ktrym przewodniczy Maciej Melzer. Zawody zakoczyy si organizacyjnym sukcesem, zgromadziy liczn publiczno, tote postanowiono, i skawicki konkurs skokw powinien na stae zagoci w kalendarzu lokalnych imprez. 5 lutego 2006 roku mistrzostwa w Skawicy rozegrano po raz drugi. Pad podczas nich obecny rekord skoczni, ktry wynosi 26 metrw i naley do ukasza Suskiego. Skoczkowie startuj na wasnym sprzcie, a kocowy wynik jest sum odlegoci osignitych w obu prbach, nie przyznaje si ocen za styl skoku.

W 2006 roku w Andrychowie w ssiedztwie placu targowego midzy ulicami Wkniarzy a Starowiejsk powstaa miniskocznia narciarska dla dzieci zbudowana przez dwch mieszkacw pobliskiego bloku. Pozyskali oni materiay od sponsorw i zabrali si do roboty. Gdy obiekt stan i cieszy si spor popularnoci do budowniczych przyszo pismo z Urzdu Miejskiego nakazujce skoczni rozebra. Decyzja zostaa podyktowana wzgldami bezpieczestwa korzystajcych z obiektu. Poniewa skocznia powstaa na terenie nalecym do Gminy twierdzono, i pozostawienie tego obiektu naraa Gmin na odpowiedzialno cywiln z tytuu ewentualnych szkd uywajcych obiektu. Decyzja ta rozczarowaa budowniczych skoczni, dzieci, a take ich rodzicw, gdy ich zdaniem bya bardziej bezpieczna ni niejeden plac zabaw. W tej chwili obiekt spenia funkcj zjedalni.

W oddalonych o 4 km. od Andrychowa Sukowicach skocznia narciarska powstaa w 1955 roku. Dzi nie ma po niej ladu, na szczcie ambitni sukowiczanie postanowili przed kilkoma laty nawiza do dawnej tradycji. Postawili w 2002 roku now skoczni w tym miecie. Nazwano j Beskidek, jest to obiekt o punkcie K-25 metrw. Grupa skoczkw z pomoc rodzicw wycia krzaki i drzewa, wykarczowaa pnie, wykonaa przejazd przez potok, ktry pynie pod zeskokiem, a nastpnie z ponad 100 m3 ziemi usypaa bul. W trakcie kolejnego etapu prac wyprofilowano zeskok oraz wykonano z drewnianych pali prg i gniazdo trenerskie. W planach s jeszcze schody lub wycig na szczyt rozbiegu, majcy uatwi przeprowadzanie treningw i zawodw. Przygotowanie skoczni zajo sukowiczanom 1200 godzin pracy. Obiekt do zudzenia przypomina znan kibicom z Turnieju Czterech Skoczni skoczni w Garmisch-Partenkirchen (w pomniejszonej skali). Narty dla miejscowej modziey podarowa szef Wintersportverein, ojciec znanego skoczka niemieckiego Maximiliana Mehlera.
[strona=16]
Warto wspomnie o stosunkowo duych skoczniach amatorskich znajdujcych si w Sudetach. W miejscowoci Polski witw stoi obiekt K-20, powstay w 2004 roku, ktrym swego czasu bliej zainteresowali si dziennikarze radia RMF FM. Inna nieprofesjonalna (cho swoim wygldem niewiele odbiegajca od profesjonalnych) skocznia znajduje si w Kamiennej Grze. Mona na niej oddawa skoki na odlego okoo 20 metrw. Rekord wynosi 22 metry i naley do Rafaa Kraszewskiego. 5 lutego 2006 roku rozegrano tam pierwsze mistrzostwa miasta w skokach narciarskich, ktre zgromadziy spore rzesze kibicw.

W Parku Sanguszkw w Tarnowie, w ktrym w latach 50-tych istniaa profesjonalna skocznia, rwnie stoi amatorski miniobiekt. Pierwszy konkurs rozegrano tu w 2003 roku tu przed Mistrzostwami wiata w Predazzo. Obiekt posiada punkt konstrukcyjny usytuowany na 7 metrze. Jego oficjalnym rekordzist jest Marcin Kudro, zwycizca inauguracyjnych zawodw, ktry uzyska tu odlego 9,5 metra. Pomysodawc przedsiwzicia, organizatorem konkursw, a take konstruktorem skoczni i sdzi gwnym zawodw jest Maciej Pokorny, z Ludowego Uczniowskiego Klubu Sportowego "Ogrodnik".

Z powstaej w Lidzbarku Warmiskim skoczni K- 30 zostay ju tylko resztki. Niezalenie od tego amatorzy skokw z Lidzbarka postanowili w 2003 roku wybudowa wasn skoczni. Obiekt o sztucznym drewnianym rozbiegu ma punkt konstrukcyjny usytuowany na 12 metrze. Jego rekord wynosi 16 m. i naley do ukasza Baranowskiego. Zim 2006 roku obok "dwunastki" stana take mniejsza skocznia o punkcie K-6 metrw. Niestety podobnie jak w Rudziskach Pasymskich, take i tu dali o sobie zna wandale, ktrzy wiosn 2006 roku niemal doszcztnie zniszczyli wiksz skoczni.

Niewielka amatorska "skoczeka" narciarska o punkcie K-5 powstaa take w miejscowoci Strzebi, pooonej w pobliu Czstochowy. Posiada ona sztuczny rozbieg, ktry stanowi dobrze przygotowana drewniana konstrukcja. Rozgrywane s na niej konkursy, w ktrych udzia bior dzieci i modzie z okolicznych miejscowoci. Tradycj staj si ju coroczne zawody o Mistrzostwo Strzebinia.

W miejscowoci Bukowno pierwsza amatorska skocznia powstaa w 2002 roku, jej punkt konstrukcyjny wynosi 4 metry. Przed rokiem dobudowano trzy inne mae obiekty. Maj one punkt K usytuowane na 3, 5 i 5,5 metrze. Rekordzist pierwszej jest Przemysaw Gmuka (5,8 m.), najdalsze skoki na dwch kolejnych odda Pawe Cielik (4,4 i 7,4 m.), a rekord najwikszej skoczni pad upem Piotra Cielika (7,4 m.). Wszyscy s czonkami amatorskiego klubu KS Starczynowska. Chopcy planuj obecnie wybudowa wiksz i bardziej profesjonaln skoczni, na ktrej bd mogli skaka powyej 10 metrw. Nieopodal Bukowna, w miejscowoci Krek znajduj si dwie kolejne miniskocznie powstae w 2005 roku, K-2 oraz K-4,5.

W 2005 roku powstaa malutka, ale bardzo profesjonalnie wygldajca skocznia K-6 w miejscowoci Hucisko. Drewniana konstrukcja rozbiegu robi naprawd wietne wraenie. Jej rekord wynosi 7,5 metra. Jest to chyba jedyna w Polsce skocznia amatorska, na ktrej skacze si take latem. Tyle tylko, e nie na igielicie lecz na... piasku.

W wojewdztwie pomorskim, okoo 80 kilometrw na poudnie od Gdaska ley maa miejscowo, Opalenie, na terenie ktrej znajduje si niewielka skoczeka o punkcie konstrukcyjnym usytuowanym na 5 metrze. Zbudowano j w 2002 roku i nadano imi Eddiego Edwardsa. Jej rekord wynosi 5,5 metra. Obiekt nie naley do najbezpieczniejszych, wiele skokw koczyo si tu powanymi upadkami. W tej chwili nie jest uywany.
[strona=17]

Kilka sw na zakoczenie


Najwaniejsza refleksja wypywajc po lekturze opracowania to kontrast midzy bogat przeszoci a ubog teraniejszoci. Niegdy czynne skocznie znajdoway si niemal w kadej grskiej miejscowoci, obecnie oprcz kilku nielicznych obiektw wysokiej klasy (Zakopane - jeden z najlepszych i najczciej wykorzystywanych zespow skoczni na wiecie, nowoczesna skocznia "Orlinek" w Karpaczu czy tez pikny kompleks maych skoczni w Zagrzu) i paru skoczni na przecitnym poziomie, pozostay ruiny i makabrycznie wygldajce obiekty-widma. Wydawao si niedawno, i pojawio si wiateko w tunelu. Narodowy Program Rozwoju Skokw, ktry zakada budow lub modernizacj ponad dwudziestu skoczni w poudniowej Polsce tchn nadzieje w mionikach polskiego narciarstwa skokowego. Efektw pki co jednak nie wida. Do tego dochodzi fatalna sytuacja naszych klubw narciarskich, ktre nie s w stanie utrzymywa swoich obiektw. Kluby zostay rzucone na poarcie samorzdom, a te maj powaniejsze problemy ni sport. Nadal nie doczekalimy si systemu wspomagajcego finansowo kluby. Pracuje si tam chaupniczymi metodami. Nasza modzie nie jest szkolona tak, jak w lepszych warunkach robi to zagraniczni rwienicy - w oparciu u mocniejsze systemy polityczno-gospodarcze czy rodzinne.

W okresie midzywojennym po sukcesach Stanisawa Marusarza nastpi prawdziwy boom na skoki narciarskie. Modzie wprost rwaa si do skokowych nart "zaraona" bakcylem sukcesw zakopiaczyka i jego postawy na skoczni, penej walecznoci i brawury. Doskonale wykorzystano to zjawisko. Zaczto masowo stawia i remontowa skocznie narciarskie. W latach 30-tych PZN dysponowa ponad dwustu pidziesicioma obiektami, nie liczc maych 10- czy 15 metrowych skoczni!!!26 Byy to take skocznie znajdujce si w miastach dzi pooonych poza granicami Polski: w Wilnie, dzi stolicy Litwy czy Sawsku, Drohobyczu, ucku, Worochcie, Orowie, Krzemiecu, Brzuchowicach, Rozruchu nalecych dzisiaj do Ukrainy. "Mayszomania" zaczyna powoli wygasa. Czy i ona zostaa waciwie wykorzystana? Wydaje si, e nie do koca. Na uwag zasuguj za to liczne inicjatywy amatorskie przejawiajce si w ostatnich latach. W caej Polsce powstaje coraz wicej skoczni budowanych przez amatorw i co wane, obiekty te coraz mniej odbiegaj od tych profesjonalnych.

ANEKSY

Najwiksze polskie skocznie w piguce


W Polsce znajduje si pi czynnych skoczni posiadajcych punkt K usytuowany powyej 80 metra. S to cztery rednie obiekty ("normalne") i jeden duy.

Nazwa skoczni: Wielka Krokiew
Punkt konstrukcyjny: 120 metrw
Miejscowo: Zakopane
Czas powstania: 1925 r.
Rekord: 140 metrw - Sven Hannawald (Niemcy) - 18.01.2003
Najwaniejsze konkursy: konkursy o Mistrzostwo wiata w skokach i kombinacji norweskiej (1929, 1939, 1962), 20 konkursw o Puchar wiata (w latach 1980 - 2006), 4 konkursy Letniej Grand Prix (w latach 2004 - 2006), konkursy w ramach zimowej Uniwersjady (1956, 1993, 2001), zawody Pucharu Kontynentalnego, konkursy Pucharu wiata w kombinacji norweskiej, konkursy o Mistrzostwo Polski (od 2004 roku take letnie MP) oraz liczne zawody krajowe o niszej randze.
Sukcesy Polakw w midzynarodowych zawodach: triumf Piotra Fijasa w zawodach Pucharu wiata w 1980 roku, trzy zwycistwa Adama Maysza w konkursach Pucharu wiata (w 2002 oraz dwukrotnie w 2004 roku) oraz dwa w Letniej Grand Prix (2004 i 2006 r.), zwycistwo ukasza Kruczka w konkursie Zimowej Uniwersjady w 2001 roku.
Ciekawostki: W 1993 roku Wielka Krokiew bya arena zmaga o Mistrzostwo Polski. By to okres gbokiego kryzysu polskich skokw. Na starcie stano zaledwie dziesiciu zawodnikw, a aden z nich nie by w stanie przekroczy granicy 100 metrw, co 20 lat wczeniej nie stanowio problemu. Zwyciy Bartomiej Gsienica - Sieczka po skokach na 94 i 88 metrw!

Nazwa skoczni: rednia Krokiew
Punkt konstrukcyjny: 85 metrw
Miejscowo: Zakopane
Czas powstania: przeom lat 50-tych i 60 tych
Rekord: 93,5 metra - ukasz Kruczek (10.02.2001 r.)
Najwaniejsze konkursy: konkursy o Mistrzostwo wiata w 1962 r. (w skokach i kombinacji), konkurs Pucharu wiata (1980 r.), konkursy zimowej Uniwersjady w skokach i kombinacji (1993 i 2001 r.), Konkursy Letniego Pucharu Kontynentalnego ( do 1999 r.), konkursy Fis Cup (od 2006 r.), Mistrzostwa Polski (letnie i zimowe), zawody krajowe o niszej randze.
Sukcesy Polakw w midzynarodowych zawodach: v-ce Mistrzostwo wiata Antoniego aciaka w 1962 r., triumf Stanisawa Bobaka w konkursie P w 1980 r., zwycistwo Roberta Mateji w konkursie Letniego Pucharu Kontynentalnego w 1998 roku, zoty medal ukasza Kruczka podczas Zimowej Uniwersjady w 2001 roku.
Ciekawostki: Podczas Mistrzostw wiata w 1962 roku cae Zakopane tono we niegu. Milicjanci i pracownicy nie schodzili z tras po 36 godzinach pracy. Zawody na redniej Krokwi dwukrotnie przekadano. Rozegrano je wreszcie 21 lutego, ale aura nadal nie bya askawa dla organizatorw - pochmurne niebo, porywisty wiatr i obfite opady niegu przeradzajce si w zamie. Fina tych wszystkich perypetii by jednak dla nas bardzo szczliwy, gdyz v-ce Mistrzem wiata na rednim obiekcie zosta murarz ze Szczyrku, Antoni aciak.



26Dane na podstawie: Sprawozdanie PZN z dziaalnoci za lata 1936 i 1937,s. 146-147 - ze zbiorw Muzeum Tatrzaskiego.
[strona=18]
Nazwa skoczni: Orlinek
Punkt konstrukcyjny: 85 metrw
Miejscowo: Karpacz
Czas powstania: pocztek lat 30-tych, przebudowa miaa miejsce w 1946 roku
Rekord: 94,5 metra - Adam Maysz - 29.01.2004 r.
Najwaniejsze konkursy: Mistrzostwa wiata Juniorw w 2001 r. w skokach i kombinacji norweskiej, Puchar wiata B w kombinacji norweskiej, Mistrzostwa Polski w 1948, 2004 i 2005 roku.
Sukcesy Polakw w midzynarodowych zawodach: szste miejsce Tomasza Pochway w konkursie Mistrzostw wiata Juniorw w 2001 roku.
Ciekawostki: W 2001 roku skocznia zostaa nawiedzona przez wielk powd. Naprawa szkd trwaa dugie miesice. Zniszczona zostaa dolna cz zeskoku i urzdzenia nanieajce wraz z zapleczem z pompami, naniesione zostao kilkaset metrw szeciennych piachu i muu.

Nazwa skoczni: Skalite
Punkt konstrukcyjny: 85 metrw
Miejscowo: Szczyrk
Czas powstania: 1937 r., gruntowna przebudowa miaa miejsce w 1952 r.
Rekord: 93,5 metra - Krystian Dugopolski i Adam Maysz
Najwaniejsze konkursy: Midzynarodowe zawody o Puchar Beskidw (od 1958 roku do lat 70 - tych), konkursy w ramach Mistrzostw Polski (ostatnie w 2003 roku),
Sukcesy Polakw w midzynarodowych zawodach: liczne zwycistwa polskich skoczkw w Pucharze Beskidw (szczegowy wykaz poniej)
Ciekawostki: -

Nazwa skoczni: Uanowice
Punkt konstrukcyjny: 85 metrw
Miejscowo: Lubawka
Czas powstania: 1924 r.
Rekord: 95 metrw - Wojciech Tajner (Polska)
Najwaniejsze konkursy: Mistrzostwa Dolnego lska (1931), Oglnopolska Spartakiada Modziey (1978, 1984), Oglnopolska Olimpiada Modziey (1998, 2003), Puchar Burmistrza Lubawki (2005).
Sukcesy Polakw w midzynarodowych zawodach: -
Ciekawostki: -

Zwycizcy konkursw o Puchar Beskidw
RokSzczyrk "Skalite"Wisa "Malinka"
1958Wadysaw TajnerWadysaw Tajner
1959Wadysaw TajnerE. Vourinen (Fin)
1960Wadysaw TajnerZdzisaw Hryniewiecki
1961Emil DawidWadysaw Tajner
1962Ryszar WitkeAntoni Wieczorek
1963Antoni aciakD. Moteljek (Cze)
1964Jzef PrzybyaJzef Przybya
1965Ryszard WitkePiotr Wala
1966Koba Czakadze (ZSRR)Jzef Przybya
1967Peter Lesser (NRD)E. Erzen (Jug)
1968Tonhauser (NRD)Jzef Kocyan
1969Jzef PrzybyaGari Napalkov (ZSRR)
1970Tadeusz PawlusiakTadeusz Pawlusiak
1971Stanisaw Gsienica-DanielR. Hoehnl ( Cze)
1972Kalevi Tuhkanen ( Fin)J. Matous (Cze)
1973zawodw nie rozegranozawodw nie rozegrano
1974zawodw nie rozegranozawodw nie rozegrano
1975Stanisaw BobakStanisaw Kawulok
1976E. Babis (Cze)E. Babis (Cze)
1977Stanisaw BobakStanisaw Bobak

Pozostaych danych brak 27



27Na pdst.: Wojciech Szatkowski, Jacek Wodyga, Rafa Gucia, multimedialna "Encyklopedia Skokw Narciarskich 2004"
[strona=19]

Medalici Mistrzostw wiata w Zakopanem


M 1929 - 1. Sigmund Ruund (NOR) 2. Kristian Johansson (NOR) 3. Hans Kleppen (NOR)
M 1939 - 1. Josef Bradl (GER) 2. Birger Ruud (NOR) 3. Arnhold Kongsgaard (NOR)
M 1962 - skocznia rednia K-70: 1.Toralf Engan (NOR) 2. Antoni aciak (POL) 3. Helmut Recknagel (NRD)
skocznia dua K-90: 1. Helmut Recknagel (NRD) 2. Nikoaj Kamieski (ZSRR) 3. Niilo Halonen (FIN)

Zwycizcy konkursw Pucharu wiata w Zakopanem


1979/80 - Piotr Fijas, Stanisaw Bobak
1989/90 - Jens Weisflog (Niemcy)
1995/96 - Primo Peterka (Sowenia), Andreas Goldbereger (Austria)
1997/98 - Kristian Brenden (Norwegia), Primo Peterka (Sowenia)
1998/99 - Stefan Horngacher (Austria), Janne Ahonen (Finlandia)
1999/00 - Martin Schmitt (Niemcy) - dwa zwycistwa
2001/02 - Matti Hautamaeki (Finlandia), Adam Maysz
2002/03 - Sven Hannawald (Niemcy) - dwa zwycistwa
2003/04 - Michael Uhrman (Niemcy), Martin Hoelwarth (Austria)
2004/05 - Adam Maysz - dwa zwycistwa
2005/06 - Matti Hautamaeki (Finlandia) - dwa zwycistwa

Rekordzici Wielkiej Krokwi


1925 - Stanisaw Gsienica - Sieczka - 30 m i 39 m
1926 - Tadeusz Zaydel - 40, 5 m
1927 - Jzef Lankosz - 47 m
1928 - Bronisaw Czech - 61 m
1929 - Bronisaw Czech - 63 m
1929 - Stanisaw Gsienica - Sieczka - 66 m
1932 - Stanisaw Marusarz - 72 m
1934 - Stanisaw Marusarz - 74 m
1935 - Raidar Andersen NOR - 76 m
1938 - Andrzej Marusarz - 76, 5m
1939 - Josef Bradl GER - 80 m
1939 - Birger Ruud NOR - 81, 5 m
1948 - Stanisaw Marusarz - 83, 5 m i 85 m
1955 - Antoni Wieczorek - 86, 5 m
1956 - Harry Glass NRD - 88 m
1961 - Karl Schramm NRD - 98, 5 m
Nikoaj Szamow ZSRR - 99, 5 m i 100 m
1962 - Helmut Recknagel NRD - 103 m
1966 - Horst Queck NRD - 105, 5 m
1967 - Jiri Raszka Czechosowacja - 107, 5 m
Jzef Kocjan - 107, 5 m
1968 - Jzef Przybya - 108, 5 m i 109
1969 - Manfred Wolf NRD - 111, 5 m
1973 - Tadeusz Pawlusiak - 113 m
1973 - Marek Pach - 114 m
Stanisaw Bobak - 115, 5 m
1986 - Jan Kowal - 122, 5 m
1992 - Zbigniew Klimowski - 124 m
1996 - Primo Peterka SLO- 130 m
2001- Stefan Kaiser AUT 135, 5 m
2002 - Adam Maysz 136,5 m.
2003 - Sven Hannawald 140 m.
[strona=20]

Areny zmaga o punkty Pucharu wiata na przestrzeni minionych sezonw


Ponisza tabela obrazuje gdzie i na jakich obiektach rywalizowali skoczkowie o krysztaow kul. Kolejno miejscowoci wynika z chronologii pojawienia si w kalendarzu Pucharu wiata. Lista nie obejmuje zawodw odwoanych bd przerwanych. Ranking oddzielnie traktuje konkursy na skoczniach o rnej kategorii wielkoci obiektu. Tak wic oddzielnie wyszczeglnione s tu zawody na mamutach, skoczniach duych i normalnych. Zestawienie to zostao przygotowane, by ukaza jak prezentuje si Zakopane na tle innych miast organizujcych Puchar wiata pod wzgldem iloci rozegranych konkursw.

Areny zmaga o punkty P na przestrzeni minionych sezonw
SkocznieKraj808182838485868788899091929394959697989900010203040506cznie
Cortina d'Ampezzo (D)ITA1--------------------------1
Cortina d'Ampezzo (N)ITA--1111---------------------4
Oberstdorf (D)GER11111111111111111111111111127
Garmisch-Partenkirchen (D)GER11111111111111111111111111127
Innsbruck (D)AUT11111111111111111111111111127
Bischofshofen (D)AUT11111111111111111111111111127
Sapporo (D)JPN221-1111111111111222222222236
Sapporo (N)JPN--1-11112111111111---------16
Thunder Bay (N)CAN-111121111111-2------------15
Thunder Bay (D)CAN21111-1111111-1------------14
Zakopane (N)POL1--------------------------1
Zakopane (D)POL1---------1-----2-222-2222220
St.Nizier (D)FRA21-------------------------3
St.Moritz (N)SUI-1-1-11-1-1-1--------------7
St.Moritz (D)SUI1-1------------------------2
Gstaad (D)SUI11-1--1-1-1----------------6
Engelberg (D)SUI1111-11-1-1-1-1222222-2212130
Lahti (N)FIN112111121-1111-111-1-------19
Lahti (D)FIN11-1111-1-111122222-3-2222236
Falun (N)SWE11-11----------21----------7
Falun (D)SWE---1-1-1---1-2---111-11----11
Oslo (D)NOR11111111111111-11111111111126
Oslo (N)NOR--1------------------------1
Planica (N)SLO11111-1-11----12-----------11
Planica (D)SLO11111-1-112-221-2-2--------19
Strebske Pleso (D)SVK2-1--1-1---1---------------6
Strebske Pleso (N)SVK--1--1-1-------------------3
Harrachov (D)CZE-1-11-1--11-----1--3-----2214
Harrachov (N)CZE------------------1--------1
Liberec (D)CZE-1-11-1--11---1--------12--10
Liberec (N)CZE--------------1------------1
Ironwood (M)USA-2-------------------------2
Chamonix (N)FRA-1----11-1------2--2-------8
Baerum (D)NOR-1-1-----------------------2
Bad Mitterndorf (M)AUT--3--------2-2--22-----2-2-15
Lake Placid (D)USA---211111111---------------10
Lake Placid (N)USA----11111111---------------8
Vikersund (M)NOR1--3--2--------2--2--------10
Sarajevo (N+D)JUG----2----------------------2
Lillehammer (D)NOR----1--------1-11222----11315
Lillehammer (N)NOR----------------1----------1
Oberstdorf (M)GER----2-------2--1--2--2--1--10
Harrachov (M)CZE-----1---1--2--------2-----6
Oernskoeldsvik (N)SWE-----1-1-11-1-1------------6
Klingenthal (D)GER------1--------------------1
Oberwiesenthal (N)GER------11-------------------2
Planica (M)SLO-------2---2--1--2-32213-2222
Realingen (N)GER-------1-------------------1
Gallio (N)ITA--------1------------------1
Mendal (D)NOR--------1------------------1
Oberhof (N)GER---------2-----------------2
Oberhof (D)GER-----------1----1--1-------3
Predazzo (N)ITA----------1-1-1-1-1--------5
Predazzo (D)ITA----------1-12-----12-2----9
Solleftea (N)SWE----------1----------------1
Raufoss (N)NOR----------1----------------1
Bollnaes (N)SWE-----------1---------------1
Trondheim (D)NOR------------2---1-11111212-13
Rupholding (D)GER-------------1-------------1
Courchevel (D)FRA--------------1------------1
Murau (D)AUT--------------1------------1
Willingen (D)GER---------------1-2-2232222220
Kuopio (N)FIN---------------11----------2
Kuopio (D)FIN------------------11242-11113
Villach (N)AUT----------------1-1-1-2----5
Iron Mountain (D)USA----------------2---2------4
Kuusamo (D)FIN-----------------2-----222210
Hakuba (D)JPN-----------------1--21111--7
Ramsau (N)AUT------------------1--------1
Salt Lake City (D)USA---------------------2--1--3
Titisee-Neustadt (D)GER----------------------2212-7
Turyn/Pragelat0 (D)ITA-------------------------2-2
Suma konkursw w sezonieXXX252422252421252220202621241921223124282928252728253123660

Liczba zawodw P organizowanych przez poszczeglne kraje
KrajLiczba zawodw
Niemcy100
Finlandia78
Austria76
Norwegia72
Japonia59
Sowenia (Jugosawia)54
Szwajcaria45
Czechy32
Kanada29
USA27
Szwecja25
Wochy22
Polska21
Francja12
Sowacja9

[strona=21]
Areny zmaga w konkursach LGP
SkocznieKraj94959697989900010203040506cznie
HinterzartenGER211112223222223
PredazzoITA1-111----11118
StamsAUT111111-1-----7
KuopioFIN-1----1------2
TrondheimNOR-111---------3
OberhofGER--1---------12
CourchevelFRA---111211111111
HakubaJPN----3222--22215
SapporoJPN-----121-----4
VillachAUT------1------1
LahtiFIN--------2----2
InnsbruckAUT--------111--3
ZakopanePOL----------2114
EinsiedelnSUI-----------112
BischofshofenAUT-----------1-1
KranjSLO------------11
KlingenthalGER------------11
Liczba konkursw w sezoniexxx44557710775991190

Liczba zawodw LGP organizowanych przez poszczeglne kraje
KrajLiczba zawodw
Niemcy26
Japonia19
Austria12
Francja11
Wochy8
Polska4
Finlandia4
Norwegia3
Szwajcaria2
Sowenia1


Bibliografia:


Ksiki:
"Przewodnik po historii narciarstwa w kronieskim" - Jerzy Batruch, Krosno 1995
"Od Marusarza do Maysza" - Wojciech Szatkowski, Zakopane 2004.

Wykorzystano materiay z nastpujcych stron internetowych:
www.skisprungschanzen-archiv.de
www.skijumping.pl
www.skokinarciarskie.com
www.gazeta.pl
www.trojmiasto.pl
www.tumlin.za.pl
www.lubawka.net.pl
www.koszecin.pl
www.sokolszczyrk.skijumping.pl
www.roztocze.net
www.skocznia.iarts.pl
www.skocznia-hutnianka.blog.onet.pl
www.zawoja.net
www.naleczow.com.pl
www.gp.pl
www.nowiny.um.andrychow.pl
www.sokolica.republika.pl
www.kronika.beskidzka.pl
www.andrychow.pl

 

Inne :
Zbiory Muzeum Tatrzaskiego
Multimedialna "Encyklopedia Skokw Narciarskich 2004" - Wojciech Szatkowski, Jacek Wodyga, Rafa Gucia.
Encyklopedia multimedialna PWN "Sport", Wydawnictwo naukowe PWN S.A. W-wa 2000.

oraz rda wasne

Copyright: Adrian Dworakowski
lipiec-sierpie 2006

Adrian Dworakowski, rdo: Informacja wasna
ogldalno: (48835) ilo komentarzy: (42)

Dyskusja do wiadomoci

PROSTY ZAGNIEDONY
Letnie
Grand Prix
Letni
CoC
FIS
Cup
LGP
Pa
LPK
Pa
FIS
Cup Pa
Najbliszy konkurs:
Hakuba HS131
26.08.2017
godz. 11:00
Sobota, godz. 11:00
Aktualna klasyfikacja Letniego Grand Prix:
Lp.ZawodnikKrajPunkty
1.KUBACKI DawidPolska300
2.KOT MaciejPolska210
3.LEYHE StephanNiemcy154
4.KOUDELKA RomanCzechy140
5.YA PiotrPolska120
6.HULA StefanPolska110
15.STOCH KamilPolska44
19.WOLNY JakubPolska34
Pena klasyfikacja..»
Najbliszy konkurs:
Trondheim HS105
15.09.2017
Aktualna klasyfikacja PK Pa:
Lp.ZawodnikKrajPunkty
1.KARPIEL KamilaPolska180
1.STRAUB RamonaNiemcy180
3.SZPINIEWA AnnaRosja110
4.MARUYAMA NozomiJaponia77
5.AVOCAT GROS OceaneFrancja76
22.SZWAB JoannaPolska20
27.PAASZ MagdalenaPolska5
Pena klasyfikacja..»
Najbliszy konkurs:
Kandersteg HS106
16.09.2017
godz. 18:00
Aktualna klasyfikacja:
Lp.ZawodnikKrajPunkty
1.KRIZNAR NikaSlowenia200
2.SEYFARTH JulianeNiemcy130
3.GOERLICH LuisaNiemcy125
4.HARALAMBIE DanielaRumunia120
5.MAIR SophieAustria86
6.KARPIEL KamilaPolska77
10.TWARDOSZ AnnaPolska51
14.RAJDA KingaPolska35
27.KIL JoannaPolska8
Pena klasyfikacja..»
Kroppa
2000-2017 skijumping.pl
Wszelkie prawa zastrzeone.
Poltyka cookies
Skijumping.pl